- MHP Bursa Milletvekili Fevzi Zırhlıoğlu: "Hane halkı geliri asgari refah seviyesi eşiğinin altında olan ailelere yönelik destek programları daha da geliştirilmeli, muhtaç durumdaki ailelere asgari gelir desteği sağlanmalı" CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer: -"Ankara'da, İstanbul'da en ucuz kreşin yıllık ücreti asgari ücretin bir yıllık tutarından fazla. Bu ülkede çocuk yetiştirmek artık lüks olmuştur" İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı: "Aile desteği diye aslında ana parası geri ödenen bir kredi vermekle olmaz bu iş. Rüşvet gibi bir defaya mahsus çocuk doğurma desteğiyle de olmaz, zaten 2-3 aylık bez parasına tekabül ediyor"
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2027 yılı bütçesi üzerinde siyasi parti grupları adına konuşmalar tamamlandı.
Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, bakanlığın 2027 yılı bütçesinde kadınların güvenliğine, çocukların geleceğine, yaşlıların ve engellilerin bakımına yer olmadığını öne sürdü.
Kadınları güçlendirmek için bütçede ayrılan payın toplam bütçenin yüzde 1,4'ü olduğunu belirten Kaya, "Bu bütçe ile kadını nasıl güçlendireceksiniz? Kadını güçlendirmeden aileyi nasıl güçlendirebilirsiniz?" diye sordu.
Kadına yönelik şiddet olaylarına değinen Kaya, kadın cinayetlerini anımsatarak kadınların korunamadığını savundu.
Kadınların şiddet karşısında çaresiz kaldığını söyleyen Kaya, Adalet Bakanlığının verilerine göre 2021-2025 yılları arasında 69 bin tedbir kararının ihlal edildiği bilgisini aktardı.
Gençlere yönelik "evlenin" çağrılarını da eleştiren Kaya, "Gençlere 'evlenin, yuva kurun, çocuk yapın' demek kolay. Neyle evlenecekler, neyle hayatlarını idame ettirecekler? Karınlarını doyuramayan gençler neye güvenip çocuk yapacaklar?" sözlerini sarf etti.
Bakan Göktaş'ın kreşlerle ilgili sözlerini hatırlatarak, Bakanlığın daha önce "Komşu Anne" projesini duyurduğunu anımsatan Kaya, projenin akıbetini sordu. Kaya, "Geçen yıl Komşu Anne projesi gibi akıl dışı bir öneriyle övünüyordunuz. Ne oldu o projeniz? Daha önce çıkıp anlattığınız ve bu yıl da anlattığınız diğer projeleriniz gibi bu da mı pilot uygulama seviyesinde kalacak? Bunu da mı tamamlayamadınız?" ifadelerini kullandı.
Kaya'nın konuşmasının ardından AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, Uşak Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Özkan Yalım'ı hatırlatarak, "O kadınların hakkını korumadınız, Özkan Yalım'ın hakkını korudunuz. Ben olsam sizin yerinizde, utandığımdan buraya gelip konuşmazdım." dedi.
Güneş'in sözleri üzerine bazı milletvekilleri arasında kısa süreli tartışma yaşandı.
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, Bakanlığın kreş politikasını eleştirdi.
"Her mahallede ücretsiz, nitelikli ve erişilebilir kamusal kreşler açılmalı" diyen Türkoğlu, kapatılan kreşlerin de yeniden hizmete sokulmasını istedi. İşverenin kreş giderlerine katkısının zorunlu hale getirilmesini isteyen Türkoğlu, çalışmayan ebeveynlerin çocukları için bu giderlerin devlet ve belediyeler tarafından karşılanmasını talep etti.
Yaşlı, hasta ve engelli bakım hizmetlerine değinen Türkoğlu, bakım merkezlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Türkoğlu, bakım hizmetlerinin özel sosyal sektöre devredilmek yerine kamusal güvenceye kavuşturulması gerektiğini ifade etti.
Kadınların barınma hakkının da bütçenin temel önceliklerinden biri olması gerektiğine dikkat çeken Türkoğlu, "Sosyal konut ve toplu konut projelerinde aile olma koşulu kaldırılmalı, evli olmayan ve tek başına yaşayan kadınlara barınma desteği sağlanmalı." diye konuştu.
"Gençlerimiz insani şeyler istiyor"
CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer, şiddet mağduru bir kadının barınmaya, psikolojik desteğe, hukuki yardıma ve ekonomik bağımsızlığa ulaşmasının hayati önem taşıdığını söyledi.
Bakanlığa bağlı 151 olan kadın konukevi sayısının 2026'da 152'ye, 2027'de ise 153'e çıkarılmasının hedeflendiğini ifade eden Dinçer, bu rakamların yeterli olmadığını dile getirdi.
Elektronik kelepçe uygulamasını hatırlatan Dinçer, bu yıl şiddet uygulayan kaç erkeğe elektronik kelepçenin takıldığını sordu.
Evliliklerin azaldığını, boşanmaların arttığını ifade eden Dinçer, Bakanlığın kendi araştırmasına göre genç kuşakta evlenmeyi düşünmeyenlerin oranının yüzde 40'a yaklaştığını belirterek, bunun nedeninin araştırılıp araştırılmadığını sordu.
Çocukların kreş ihtiyacına dikkati çeken Dinçer, çocukların küçük yaşlarda kreşe gitmek zorunda kaldığını ifade etti. Dinçer, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ankara'da, İstanbul'da en ucuz kreşin yıllık ücreti asgari ücretin bir yıllık tutarından fazla. Ortalama kira asgari ücrete dayanmıştır. Bu ülkede çocuk yetiştirmek artık lüks olmuştur. Gençlerimiz çok insani şeyler istiyor, düzgün bir ev, ucuz ve sağlıklı gıdaya ulaşmak, belki bir araba, belki yılda da bir tatil. Lüks istemiyorlar, düzgün, öngörülebilir bir yaşam istiyorlar. Devletimizin de bunu sağlayacak gücü var. Gençlerimiz 'Ne yaparsam yapayım olmuyor, kazanamıyorum, yetemiyorum, biriktiremiyorum' diyor. Koca bir kuşak bugün hiçlik duygusu içinde. Gençlere layık gördüğünüz daracık evlerde hiç kimse 3 çocuk yetiştiremez. Gençlerin önündeki en büyük engel bugün ne yazık ki yoksulluk."
İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı, Türkiye'de doğurganlık hızında düşüş olduğunu söyledi.
Doğurganlık hızını artırmak için Bakanlığın yaptığı destekleri anımsatan Taşcı, "Aile desteği diye aslında ana parası geri ödenen bir kredi vermekle olmaz bu iş. Rüşvet gibi bir defaya mahsus çocuk doğurma desteğiyle de olmaz, zaten 2-3 aylık bez parasına tekabül ediyor. Sonra ne olacak? Cumhurbaşkanına yardımları yeniden değerleme oranını geçmemek üzere artırma yetkisi verilmişti. Buna rağmen, bugüne kadar herhangi bir artış söz konusu değil ama alım gücü eridi, bu meblağlar da artık o birkaç aylık bezi bile karşılamıyor." sözlerini sarf etti.
Bakanlığın bütçesinden sosyal yardımlara ayrılan paya dikkati çeken Taşcı, yoksulluğun yardımla biten bir şey olmadığını bunun sadece soruna merhem olduğunu, kalıcı çözüm için istihdam gerektiğini belirtti.
Şehit yakınları ve gazilere yönelik psikososyal destek hizmetlerinin 2025 yılı itibarıyla 148 bin 463 kişiye ulaştığını dile getiren Taşcı, Bakanlığın 2027-2029 döneminde 80 bin kişiye psikososyal destek hizmeti verilmesinin hedeflendiğini aktardı.
Taşcı, "Psikolojik desteğe en çok ihtiyaç duydukları dönemde, şehit ailelerinin, gazilerin psiko-sosyal destek ihtiyacı bir anda ortadan mı kalktı?" sözlerini sarf etti.
Gazilerin özlük haklarına da değinen Taşcı, gaziler arasındaki özlük hakları farkının giderilmesini istedi.
Yeni Yol Partisi Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün, gençlere "evlenin" tavsiyesi vermenin yeterli olmadığını söyledi.
Evlenecek gençlere verilen faizsiz krediden 2025 yılında 6 bin 568 çiftin yararlandığını belirten Ün, 2027 yılı hedefinin 6 bin 601 olduğunu söyledi.
Ün, "İki yılda 33 çiftlik bir artış. Bu ülkede her yıl yarım milyondan fazla nikah kıyılıyor, biz 6 bin 600 çifte nikah kredisi vererek nüfus seferberliği yapmış olacağız. Üstelik 2026 planı 7 bin 235'ti, gerçekleşme tahmini 6 bin 439'da. Yani bu hedefin de gerisindeyiz ve gelecek yılın hedefini tutmayan bu rakama göre küçültmüş oluyoruz. Yani üzülerek ifade etmek gerekirse aileyle alakalı temennilerle var olan arasındaki hassasiyet arasında ciddi bir fark var." değerlendirmesinde bulundu.
"Çok boyutlu bir politika perspektifine ihtiyaç bulunmakta"
MHP Adana Milletvekili Ayşe Sibel Ersoy, aile danışmanlığı hizmetlerinin sorunlar derinleşmeden riskleri tespit eden ve önleyici müdahaleyi esas alan bir modele dönüştürülmesinin önemine değindi.
Doğurganlık hızının 1,42 seviyesine gerilemesinin Türkiye'nin demografik yapısında uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurabilecek bir dönüşümü işaret ettiğini ifade eden Ersoy, şunları kaydetti:
"Bu eğilim, çalışma çağındaki nüfusu, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini, kuşaklararası ekonomik yük paylaşımını ve üretim kapasitesini doğrudan etkileyecektir. Dolayısıyla, demografik dönüşümü doğum sayılarındaki azalmaya indirgemeyen, ekonomik belirsizlikleri, genç kuşakların gelecek beklentilerini, aile kurma davranışlarını ve ebeveynliğin artan maliyetlerini birlikte ele alan çok boyutlu bir politika perspektifine ihtiyaç bulunmaktadır."
MHP Bursa Milletvekili Fevzi Zırhlıoğlu da aile kurumunun ekonomik ve sosyal gelişmelerin yol açtığı olumsuz etkilere karşı korunmasının, milli bütünlüğün ve toplumsal dayanışmanın pekiştirilmesi açısından hayati bir önem taşıdığını söyledi.
"Bireysel özgürlük kisvesi altında takdim edilmeye çalışılan ve Türk aile yapısını bozmayı hedefleyen, sözde cinsel tercihe dayalı sapkın ideolojik yapılanmalarla çok boyutlu bir mücadele ortaya konulması şarttır" diyen Zırhlıoğlu, sapkın akımların yeni nesil bir silah olduğunu söyledi.
Zırhlıoğlu, Bakanlığın bütçesinin aileyi yıkıcı unsurlara karşı korumak için kullanılması gerektiğini belirtti.
Sosyal yardım bütçesinin 587,1 milyar lira seviyesine ulaşmasını kıymetli bulduklarını ifade eden Zırhlıoğlu, "Hane halkı geliri asgari refah seviyesi eşiğinin altında olan ailelere yönelik destek programları daha da geliştirilmeli, muhtaç durumdaki ailelere asgari gelir desteği sağlanmalı." dedi.
AK Parti Denizli Milletvekili Nilgün Ök, İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılmasıyla ilgili eleştirilerin geldiğini hatırlattı. Ök, "Sözleşmeden çıkılmış olabilir ama 6284 gibi güçlü bir kanun altyapımız var." dedi.
Birçok düzenlemeyi hayata geçirdiklerini hatırlatan Ök, "ŞÖNİM'lerimiz var, KADES'ler var, şiddet izleme merkezlerimiz var. ŞÖNİM'lerde nöbet usulüyle herkes var. Dolayısıyla bu konuda bize haksızlık yapıldığını düşünüyoruz." sözlerini sarf etti.
Türkiye'nin doğurganlık hızındaki düşüşe değinen Ök, 2100 yılına doğru Türkiye'nin nüfusunun 30 milyona gerileyeceğine yönelik bir öngörünün olduğunu söyledi. Bu kapsamda Aile ve Gençlik Fonu'nu nu devreye aldıklarını dile getiren Ök, "Gençlerimize evlenmeleri kaydıyla 250 bin liraya kadar bir destekte bulunuyoruz. Çok önemli." diye konuştu.
Doğum yardımlarına yönelik eleştirilere yanıt veren Ök, doğum yardımlarının daha önce düşük seviyede olduğunu, Meclis'ten çıkarılan düzenlemeyle yardımların artırıldığını ifade etti. Ök, "Yeterli mi, değil ama bütçe imkanları doğrultusunda desteklerimiz devam edecektir." dedi.
Kadın ve çocuk evlerine de değinen Ök, Bakanlığın kadın ve çocuk evlerinde büyük başarılara imza attığını dile getirdi.
Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya'nın Bakan Göktaş'a "Görevinizi yapamıyorsunuz istifa edin" dediğini aktaran Ök, asıl görevini yapamayanın Kaya'nın kendisi olduğunu söyledi. Ök, şu ifadeleri kullandı:
"Özkan Yalım, o olayda yakalandığında siz ne yaptınız? Bir partinin kadın kolları başkanı olarak 'Biz onun arkasındayız' dediniz. Ağzınızı açıp bir şey diyemediniz destek çıktınız. Sonrasında Özkan Yalım'ın ne olduğu ortaya çıktı. Görele'de kıza cinsel istismarla ilgili bir kelime edebildiniz mi? Hayır yapmadın. İBB'deki kreşlerde tacize uğrayan çocuklarla ilgili 4 ayrı dava devam ediyor. Bununla ilgili bir şey diyebildiniz mi?"
Bu sözlerin ardından Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya ile Ök arasında tartışma yaşandı.
Komisyonda milletvekilleri, görüş ve eleştirilerini dile getiriyor.
