Konya'nın yüzyıllardır yaşatılan en renkli geleneklerinden Şivlilik için geri sayım başladı. Üç ayların ve Regaip Kandili'nin müjdecisi olarak kabul edilen gelenekte çocuklar, sabahın erken saatlerinde mahalle mahalle dolaşarak kapıları çalıyor ve şivlilik toplayarak bayram sevinci yaşıyor.
Üç ayların yaklaşmasıyla birlikte "Şivlilik ne zaman?", " Konya'da 2026 Şivlilik kutlamaları hangi gün başlayacak?" ve "Fener Alayı ne zaman yapılacak?" soruları gündeme geldi. İşte 2026 Şivlilik tarihi ve geleneğe dair merak edilen tüm detaylar.
Şivlilik, her yıl Recep ayının ilk perşembesinde, Regaip Kandili gününde kutlanıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dini günler takvimine göre Recep ayı ve üç aylar 10 Aralık 2026 Perşembe günü başlayacak. Regaip Kandili de aynı gün idrak edilecek. Buna göre Konya'da 2026 Şivlilik kutlamaları 10 Aralık 2026 Perşembe sabahı yapılacak.
Şivlilik geleneğinin ilk adımı olan Fener Alayı, Şivlilik sabahından bir önceki akşam düzenleniyor. Bu yıl Fener Alayı 9 Aralık 2026 Çarşamba akşamı yapılacak. Böylece Konya'da üç ayların başlangıcı, çarşamba akşamı Fener Alayı ve perşembe sabahı Şivlilik ile iki gün boyunca coşkuyla karşılanacak.
Hicri takvim miladi takvimden yaklaşık 11 gün kısa olduğu için dini günler her yıl daha erken bir tarihe denk geliyor. Bu nedenle bir önceki Şivlilik, 25 Aralık 2025 Perşembe günü kutlanmıştı. 2026-2027 dönemi için ise Şivlilik 10 Aralık 2026'da yapılacak.
Şivlilik ya da yöresel adıyla Şivilik, Konya'ya özgü geleneksel bir çocuk bayramı olarak biliniyor. Regaip Kandili ve üç ayların başlangıcını kutlamak amacıyla yapılan gelenekte, çocuklar gruplar halinde komşularını ziyaret ediyor. Kapıyı açan ev sahipleri ise çocuklara çeşitli ikramlarda bulunuyor.
Şivlilik sabahı çocuklar erkenden uyanarak ellerinde poşetlerle sokaklara çıkıyor. Kapı kapı dolaşan çocuklar, kandili kutlayarak kendileri için hazırlanan ikramları topluyor. Geleneğin en eğlenceli bölümlerinden biri de çocukların kapı önlerinde söylediği Şivlilik manileri oluyor.
Şivlilikte çocuklara genellikle şu ikramlar veriliyor:
Şeker
Çikolata
Gofret
Leblebi
Kuru üzüm
Kuruyemiş ve kuru meyveler
Evlerde ise pişi, haşhaşlı çörek ve tahinli çörek gibi geleneksel lezzetler hazırlanarak komşularla paylaşılıyor.
Çocukların kapı kapı dolaşırken söylediği maniler, geleneğin vazgeçilmez parçaları arasında yer alıyor. Kuşaktan kuşağa aktarılan en bilinen Şivlilik manisi şöyle:
"Şivli şivli şişirdi, erken kalkan pişirdi. İki çörek bir börek, bize şivlilik gerek."
Ateş Gecesi olarak da bilinen Fener Alayı, Şivlilikten bir gün önce, çarşamba akşamı gerçekleştiriliyor. Bu gece mahallelerde ateşler yakılıyor, çocuklar ellerinde renkli fenerlerle sokaklarda yürüyüş yapıyor. Bazı mahallelerde ateş üzerinden atlama gibi geleneksel etkinlikler de düzenleniyor. Son yıllarda Konya'daki belediyeler de Fener Alayı ve Şivlilik için çeşitli etkinlikler organize ederek geleneğin yaşatılmasına katkı sağlıyor.
Şivlilik, Konya'nın yerel kültürüyle özdeşleşmiş bir gelenek olduğu için büyük ölçüde bu kente özgü kalmış durumda. Yüzyıllar boyunca mahalle kültürü ve komşuluk ilişkileri içinde yaşatılan gelenek, aileler aracılığıyla nesilden nesile aktarılarak günümüze ulaştı. Konya dışında bazı çevre illerde benzer uygulamalar görülse de Şivlilik, en yaygın ve coşkulu şekilde Konya'da kutlanıyor.
Şivlilik geleneğinin kökeni kesin olarak bilinmiyor. Bazı araştırmacılar geleneğin izlerini Anadolu'nun çok eski dönemlerine, hatta Friglere kadar götürüyor. Konya'da en yaygın anlatı ise ünlü mutasavvıf Ebu Bekir Şiblî'ye dayanıyor.
Rivayete göre Şiblî, bir gece gördüğü rüyada Hz. Muhammed'in annesi Hz. Amine'nin rahmine Recep ayının ilk perşembe gecesi düştüğünü öğreniyor. Bu müjdeyle sevinçle uyanan Şiblî, sabah evleri dolaşarak haberi insanlara duyuruyor, ev sahipleri de ona çeşitli yiyecekler ikram ediyor. "Şivlilik" adının da Şiblî'nin adından geldiği düşünülüyor. Ancak bu anlatının dini kaynaklarda kesin bir dayanağı bulunmuyor. Şivlilik, bugün daha çok Konya'nın kültürel mirasının bir parçası olarak görülüyor.
