Sakarya'da yaşayan 52 yaşındaki Selman Temiz, evinin bir odasında kurduğu atölyesinde cilt sanatıyla 9 yılda birçok matbu ve yazma eseri restore etti. Kültürel miras taşıyıcısı olan Temiz, asırlık eserleri gelecek nesillere aktarmayı ve bu sanatı öğrencilerine öğretmeyi amaçlıyor.
Sakarya'da yaşayan Selman Temiz, "kültürel miras taşıyıcısı" olduğu cilt sanatı çalışmalarıyla asırlık eserleri restore ederek geçmiş ile gelecek arasında köprü kuruyor.
Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde öğrencilik döneminde tezhip sanatıyla tanışan 52 yaşındaki Temiz, 1997'de mezun olduktan sonra Niğde'de resim öğretmeni olarak göreve başladı.
1999 Marmara Depremi'nden sonra Sakarya'ya tayini çıkan Temiz, Kültür Bakanlığınca düzenlenen Devlet Türk Süsleme Sanatları Sergisi'nde 1995 ve 1997 yıllarında "Hat Sanatı Başarı Ödülü" alan Mehmet Memiş'ten 2007'de hat dersi aldı.
"Kültür Sanat Büyük Ödülü"ne layık görülen İslam Seçen'in 2017'de Geleneksel Sanatlar İhtisas Merkezi'nde cilt sanatı dersi vermesiyle bu alana yönelen Temiz, daha sonra cilt ustaları Burak Kara ve Gürcan Mavili ile sanat yolculuğunu bu alanda sürdürdü.
Geleneksel sanatın birçok dalına ilgi duyan Temiz, 2023 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığınca yok olma tehlikesi altındaki geleneksel sanatları icra eden "Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcıları"na verilen "Sanatçı Tanıtım Kartı"na sahip oldu.
Sakarya Cevat Ayhan Fen Lisesi'nde resim öğretmenliği görevini sürdüren Temiz, evinin bir odasında oluşturduğu atölyesinde 9 yılda birçok matbu ve yazma eser restore etti.
"Amacımız bu sanatı başkalarına da öğretmek"
Selman Temiz, AA muhabirine, bu sanatla ilgilenmenin "geçmişe dokunuş" olduğunu ve asırlık eserlerle ilgilendiğini söyledi.
Temiz, 400-500 yıllık eserlerin günümüze ulaşmasının "tarihe yolculuk" gibi hissettirdiğini dile getirerek, "Hicri 670 yılına ait esere dokundum. Geriye dönük baktığınız zaman Selçuklu'ya tekabül ediyor. O dönemden bu döneme kadar müthiş geçmiş var. Kimlerin elinden geçti bu kitap, kimler dokundu ve faydalandı? Hep bunları düşünüyorsunuz aslında." dedi.
Her kitabın kendine has özelliği olduğunu, her birinin farklı ölçüler ve biçimlerde yapıldığını ve motiflerin dahi farklı olduğunu belirten Temiz, şöyle devam etti:
"Sanatçının o anki ruh hali veya elindeki malzeme neyse ona göre şekilleniyor. Bu süreçte o eser restorasyon işi gerektiriyorsa o dönemki sanatçının yaptığı şekliyle düşünme ihtiyacı hissediyoruz. Aynı zamanda 'O dönemde kullandığı malzeme ne, nasıl motif kullanmış, desenleri neler, döneminde en çok neler kullanılmış?' bunlara yönelik analiz de yapıyoruz. Tamir etmeye başladığımız ya da yeniden hayata kavuşturmaya çalıştığımız eserlerde buna benzer yolculuk devam ediyor. O süreci mutlaka yaşamamız lazım bununla ilgili de herhangi bir şey atlamadan yerine getirmemiz lazım."
Temiz, cilt sanatının diğer sanat dallarından daha fazla sabır istediğinden bahsederek, "Çok ince detay ve uzun uzun çalışmanız gerekiyor. Aşamaları birbirinden farklı, bir kitabın yeniden oluşturulması haftalarca sürebiliyor. Bu, insana çok şey katıyor, bir taraftan da manevi yolculuk yaptırıyor." diye konuştu.
Kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasının önemine işaret ederek, "Bu sanatları kendimiz öğrendik ama asıl amacımız başkalarına da öğretmek, yani başkalarına nakletme misyonumuz var. Bu sanatlarla ilgilenen arkadaşları zaman zaman yanımıza davet ediyoruz. İlgileri varsa onlara öğretmeye gayret ediyoruz. 10. sınıf öğrencilerime geleneksel sanatlar üzerine özellikle cilt üzerine başlangıç çalışmaları yaptırıyorum. Belki içlerinden birinin hoşuna gider yapmak ve öğrenmek ister diye onlara bu sanatı aşılamaya çalışıyorum." ifadelerini kullandı.
