Mansur Yavaş, Ankara'nın ileride Karadeniz'den su getirmek zorunda kalabileceğini söyledi. Yavaş, Antalya'daki COP31 panelinde 2054 Master Planı kapsamında yaklaşık 3,48 milyar dolarlık altyapı yatırım programının Ankara'nın su güvenliği için hazırlandığını belirtti.
(ANTALYA) - Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, iklim değişikliği ve artan su ihtiyacı nedeniyle başkentin gelecekte yeni su kaynaklarına ihtiyaç duyabileceğini belirterek, "Ankara tahmin ediyorum, ileriki yıllarda Karadeniz'den su getirmek zorunda kalacak. Bunun bile şimdiden planlanması lazım" dedi.
Yavaş, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) tarafından gerçekleştirilen "Ankara 2054 Yol Haritası: Uzun Vadeli Su Güvenliği Planlamasıyla İklime Dirençli Kentler İnşa Etmek" başlıklı panelde konuştu.
Ankara'nın iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla hazırlanan 2054 İçme Suyu, Atık Su ve Yağmur Suyu Master Planı'nı anlatan Yavaş, kentteki mevcut altyapı eksikliklerine, plansız yapılaşmanın yarattığı sorunlara ve su kaynakları üzerindeki artan baskıya dikkati çekti.
"ANKARA İLERLEYEN YILLARDA KARADENİZ'DEN SU GETİRMEK ZORUNDA KALACAK"
İklim değişikliğinin şehirlerin su güvenliği açısından uzun vadeli planlama yapılmasını zorunlu kıldığını vurgulayan Yavaş, kuraklık dönemlerinin uzayabileceğine işaret ederek, şunları söyledi:
"Özellikle iklim değişikliğinin etkilerini giderek daha fazla hissettiğimiz bir dönemde şehirlerimizi yalnızca bugünün ihtiyaçlarına göre yönetemeyiz. Mutlaka geleceği planlamamız lazım. Çünkü iklim değişikliği nedeniyle öngörülmeyen problemlerle karşılaşıyoruz. Birdenbire aşırı seller ve birdenbire kuraklıklar yaşanıyor. Üstelik bu kuraklıklar bazen üst üste iki yıl, bazen üç yıl sürüyor. Bilim insanlarının söylediğine göre zaman zaman beş, altı yılı bulan kuraklıklarla karşılaşmamız da ihtimal dahilinde.
Ankara tahmin ediyorum, ileriki yıllarda Karadeniz'den su getirmek zorunda kalacak. Bunun bile şimdiden planlanması lazım. Birkaç tane daha barajdan getirebileceğimiz su ve yapılabilecek baraj var. Bunlar da herhalde üç, dört yıl sonra yapılsa dahi yetmez hale gelecek."
Yavaş, gelecek 10-15 yıl içerisinde Ankara'nın da içinde bulunduğu Orta Anadolu'nun büyük bölümünde çölleşme beklendiğini belirterek, kuraklık yönetiminin master planın temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.
"YAKLAŞIK 3,48 MİLYAR DOLARLIK ALTYAPI YATIRIM PROGRAMI OLUŞTURULDU"
Ankara'nın su güvenliğini yalnızca bugünkü ihtiyaçlara göre değil, gelecek 30-40 yılı dikkate alarak planladıklarını söyleyen Yavaş, 2054 Master Planı'nı kentin altyapı yatırımlarına yön verecek temel belge olarak tanımladı.
Yavaş, şöyle konuştu:
"Master plan bizim için yalnızca teknik bir rapor veya yatırım listesi değildir. Ankara'nın gelecekteki su güvenliğini, altyapı ihtiyaçlarını ve kurumsal gelişimini yönlendiren temel yol haritamızdır. Adeta bir altyapı anayasası olarak görüyoruz.
Birinci özelliği, bütünleşik bir planlama yaklaşımıyla hazırlanmış olmasıdır. Bu anlamda master planımızı beş temel başlık altında oluşturduk. İçme suyu temini, iletimi ve dağıtımı; atık su ve yağmur suyunun toplanması ve yönetimi; içme suyu ve atık su arıtma sistemleri; kurumsal ve organizasyonel yapının geliştirilmesi; altyapı yatırım programı ve finansman planlaması.
Bütün bu teknik ve kurumsal planlamaların sonucunda yaklaşık 3,48 milyar Amerikan doları tutarında bir altyapı yatırım programı oluşturuldu. Ancak burada en az yatırımların büyüklüğü kadar önemli olan bir diğer husus, bu yatırımların nasıl hayata geçirileceğidir. Öz kaynaklarımızın yanında uzun vadeli uluslararası finansman imkanlarından yararlanarak bu yatırımları gerçekleştirmeye yönelik bir çalışma yaptık. Dünya Bankası ve diğer uluslararası finans kuruluşlarıyla yürüttüğümüz işbirliklerini uzun vadeli planlama anlayışının önemli bir parçası olarak görüyoruz."
"2019'DA GÖREVE GELDİĞİMİZDE 300-400 MAHALLEDE SU YOKTU"
Ankara'da göreve başladığı 2019 yılında karşılaştığı altyapı sorunlarını anlatan Yavaş, başkentte çok sayıda mahallede içme suyu ve kanalizasyon altyapısının bulunmadığını belirtti.
Yavaş, şunları kaydetti:
"2019 yılında Ankara'ya belediye başkanı olduğumuzda ASKİ'nin durumunu paylaşmak istiyorum. Yağmur suları, atık sular hiç ayrılmamış. Ankara, Türkiye'mizin başkenti olmasına rağmen en az 300-400 mahallede, köyden mahalleye dönüşen yerleşimlerde su yok. Kanalizasyon hemen hemen yüzde 60'ında, 70'inde hiç yok. Dolayısıyla köyün ortasından akan kanallar ve böyle bir Ankara.
Bunun sebeplerine gittiğimiz zaman, bazen yasa çıkarılırken bunun sonuçları tam ölçülmüyor. Gittik, bir köyde 'Neden burada kanalizasyonu şimdiye kadar yapmadınız?' dediğimizde şu cevabı aldık: 'Buranın daha imar planı yok.' Oraya imar planı 100 yılda da gitmez. Dolayısıyla eğer siz imar planını beklerseniz orada kanalizasyonu yapma şansınız hiç yok. Bu nedenle köy içi imar planlarını hemen yapmak suretiyle sorunun çözümüne başladık.
Şu ana kadar yüzde 80 civarında bu problemi çözdük. İnşallah görev süremiz bitmeden Ankara'mıza, başkentimize yakışır bir şekilde bütün mahallelerinde hem içme suyu hem kanalizasyon problemini bitirmiş olmak istiyoruz. Bu bizim için son derece ayıp bir hadise."
TATLAR ATIK SU ARITMA TESİSİ İÇİN KREDİ ELEŞTİRİSİ
Ankara'nın atık su arıtma kapasitesine ilişkin sorunlara da değinen Yavaş, Tatlar Atık Su Arıtma Tesisi'nin kapasitesinin artırılması gerektiğinin 2010 yılında ilgili bakanlığa bildirildiğini ancak gerekli yatırımın yapılmadığını söyledi. Yavaş, şunları kaydetti:
"2010 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi, Çevre Bakanlığı'na yazı yazmış. Ankara'nın nüfusu hızla artıyor, acilen atık su arıtma tesisinin kapasitesi genişletilsin diye. Yapılmadı. Şu anda Ankara'da atık suyun sadece yarısı arıtılabiliyor. Yarısı da paçal yapıyor, birbirine karışarak atılıyor. Yani 2010 yılı neresi, 2026 neresi?
2019'da gelir gelmez Tatlar Arıtma için de Sayın Cumhurbaşkanı'yla, bakanlarla görüşülüp kredisini temin etmemize rağmen, bir önceki belediye meclisinde azınlık olmamız nedeniyle Sayın Cumhurbaşkanı'nın onayladığı krediyi onaylamadılar. Dolayısıyla şimdi onaylandı ama tabii bu kredide birçok değişiklik oldu, belediye aleyhine. Şu anda hızlı bir şekilde yapmaya çalışıyoruz."
"SU KAYIP-KAÇAK ORANINI YÜZDE 33'E DÜŞÜRDÜK"
Ankara'da su kayıp-kaçak oranının göreve geldiklerinde yüzde 40'ın üzerinde olduğunu belirten Yavaş, yürütülen çalışmalar sonucunda bu oranı yüzde 33'e indirdiklerini açıkladı. Yavaş, "Yüzde 40'ların üzerindeydi. Bununla ilgili de 45-47 milyon dolarlık bir kredi kullanılıyor şu anda. Çalışmalarımız devam ediyor" dedi.
Suyun yeniden kullanımının da master planın önemli başlıklarından biri olduğunu belirten Yavaş, arıtılmış atık suyun özellikle tarımsal faaliyetlerde değerlendirilmesine yönelik planlamaların hazırlandığını söyledi.
Yavaş, "İklim değişikliği ve artan su talebi karşısında su, bir kez kullanılıp uzaklaştırılan bir kaynak olarak değerlendirilemez. Master plan içerisinde atık su arıtma tesislerinden çıkan arıtılmış suyun yeniden kullanılmasına yönelik planlamalar gerçekleştirdik. Özellikle nerede bunları arıtabileceğimiz ve nerelerde tekrar tarımsal olarak kullanabileceğimizin hepsinin şu anda planı hazır" dedi.
YÜKSEK SU TÜKETİMİNE FARKLI ÜCRETLENDİRME GÜNDEMDE
Su tüketiminde haneler arasında önemli farklılıklar bulunduğunu anlatan Yavaş, yüksek miktarda su kullanan aboneler için ayrı bir ücretlendirme yapılması gerektiğini söyledi. Yavaş, abonelerin yüzde 80'inden fazlasının aylık 10 tonun altında su tükettiğini belirterek, 30 ton ve üzerinde tüketim yapan abonelerin suyu çim sulama ve benzeri amaçlarla da kullandığını ifade etti.
Yavaş, "Dolayısıyla bunlara ayrı bir ücretlendirme mutlaka yapılması gerekiyor. Çünkü çim sulama ya da başka tür amaçlarla bunlar kullanılıyor. Dolayısıyla bunların hepsinin ince ince, tekrar tekrar planlanması gerekiyor" dedi.
"KEÇİÖREN'İN ALTYAPISI 300 BİN NÜFUSA GÖRE YAPILMIŞ, ŞİMDİ BİR MİLYON KİŞİ YAŞIYOR"
Plansız kentleşmenin altyapı yatırımlarını zorlaştırdığını vurgulayan Yavaş, Keçiören'deki çalışmaları örnek gösterdi.
Yavaş şöyle konuştu:
"Şu anda Keçiören'de çalışıyoruz. Keçiören'in 1983-84'te altyapısı yapılmış. Nüfus 300 bin. Şu anda bir milyon nüfus var. Dolayısıyla orada çalışmaya başlıyorsunuz. Kent içerisinde çalışmak son derece zor. Çok büyük boruları sokakların içerisinden geçiriyorsunuz. Onları hasara uğratmamanız gerekiyor. Bu arada da 'Evlerimizi su basıyor' diyen vatandaşı o çalışmaların gerekliliğine ikna etmek zorundasınız. Hem uzun sürüyor diye şikayet ediyor hem de sizin gece çalışmanıza izin vermiyorlar. Bu tür kent içerisinde problemleri de yaşıyoruz. Ama yapmak zorundayız. Plansız kentleşmenin bu tür dezavantajlarını yaşıyoruz."
Panelde konuşan Dünya Bankası Uzmanı Denis Jean Jacques Jordy de Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin su yönetimine yönelik çalışmalarına değindi. Jordy, ABB'nin bu alandaki yaklaşımını takdir ettiğini ifade etti.
