Kolombiya'nın başkenti Bogota'daki Ulusal Müze'de Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella'nın talimatıyla en az 30 tarihi eser 15 Ekim'de sergiden kaldırıldı. Müze önünde protesto yapılırken, bir yargıç eserlerin korunması için ihtiyati tedbir kararı aldı.
Kolombiya'da Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella'nın talimatıyla ülkenin en önemli müzelerinden birinde, feminist ve LGBTQ+ aktivizmi, siyasi şiddet tarihi ve 2016 Barış Anlaşması süreçleriyle ilgili en az 30 tarihi eserin sergiden kaldırılması, ülke genelinde tartışmalara sebep oldu.
Başkent Bogota'daki Ulusal Müze'nin önünde toplanan onlarca kişi, de la Espriella hükümetini protesto ederken, konu ülkedeki medya organları ve sosyal medyada geniş yankı uyandırdı.
Güvenlik güçleri, yolu kapatan göstericileri tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla dağıtırken, protestocular da çöp konteynerlerini ateşe verdi.
De la Espriella, yaptığı açıklamada, kaldırılan eserlerin ateizm ve sosyal komünizmi çağrıştırdığını savunarak, "Devletin, kültür alanlarının ateist, değer düşmanı sosyal-komünizm tarafın ele geçirilmesini önlemek gibi kaçınılmaz bir ahlaki ve siyasi görevi vardır." ifadelerini kullandı.
"Bu adım, açık bir sansür ve tarihi yağmadır"
Bir önceki Cumhurbaşkanı Gustavo Petro da açıklamasında, de la Espriella'nın bu kararını "sansür ve tarihi yağma" olarak nitelendirdi.
De la Espriella'ya sert tepki gösteren Petro, şunları kaydetti:
"Bu adım, açık bir sansür ve tarihi yağmadır. Bir hükümet, toplumun hafızasından neyi hatırlayıp, neyi unutacağına kendi başına karar veremez. Müze girişinde ziyaretçilere fotoğraf çekiminin yasaklandığı bildiriliyor. Sansür, sadece eserlerin kendisini değil, arkalarında bıraktıkları o boşlukların belgelenmesini de engellemeye kadar varıyor. Eserleri kaldırıyorlar ve geride bıraktıkları boşluğu fotoğraflamanıza bile izin vermiyorlar."
Yargıdan ihtiyati tedbir kararı
Petro'nun partisinden muhalif siyasi gruplar ve kültür kolektiflerinin eserlerin yeniden sergilenmesi talebiyle açtığı davayı inceleyen Bogota'daki bir yargıç, başvuruyu kabul ederek esasa ilişkin nihai kararını verene kadar eserlerin korunması amacıyla bir dizi ihtiyati tedbir kararı aldı.
Yargıç, eserlerin uygun koşullarda korunmasına, tahrip edilmemesine, müze dışına çıkarılmamasına veya üzerinde değişiklik yapılmamasına karar verdi, yetkililerden de sergiden kaldırılan eserlerin detaylı raporunu talep etti.
Davanın açılmasına öncülük eden solcu Senatör Gabriel Becerra, eserlerin sergilere geri dönmesi için mücadelelerini sürdüreceklerini belirtti.
Müzeden siyasi şiddet, toplumsal hareketler, azınlık grupları ve hak mücadeleleriyle ilgili eserlerin kaldırılmasını değerlendiren uzmanlar ve kültür çevreleri, söz konusu adımın ideolojik bir müdahale olduğuna dikkati çekiyor.
Onlarca eser, 15 Ekim'de sergi duvarlarından kaldırılmıştı
Ülkenin tarihi, sanatsal ve kültürel hafızasının önemli bir bölümünü yansıtan Ulusal Müze'de, cinsel çeşitlilik, feminizm ve barış süreçlerine atıfta bulunan onlarca eser, hükümetin müzenin "siyasi telkin (doktrinizasyon) aracı olarak kullanılmaması gerektiği" yönündeki gerekçesiyle 15 Ekim'de sergi duvarlarından kaldırılmıştı.
Davacılar, hükümetin kararının bir "sansür" niteliği taşıdığını, "eşitlik hakkı ile cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği nedeniyle ayrımcılık yasağını ihlal ettiğini" savunmuştu.
De la Espriella'nın seçim vaadi: Vatan, aile ve mülkiyet
De la Espriella, seçim sürecinde "Vatan, Aile ve Mülkiyet" retoriklerini işleyerek kamu alanlarının "ateist ve sosyal-komünist" söylemlerden korunacağını vadetmişti.
Sağ-muhafazakar söylemleriyle bilinen de la Espriella, seçim kampanyasında ve göreve geldikten sonra geleneksel aile yapısının korunması, dini ve milli değerlerin güçlendirilmesi ve kamu kurumlarının sol ideolojilerden arındırılması vaatlerini öne çıkarmıştı.
Cumhurbaşkanı de la Espriella'nın 7 Ağustos'ta Cali kentindeki yemin töreninin son bölümünde haham, papaz ve Katolik başpiskopos konuşma yaptı, dualar edildi ve dini ifadeler kullanıldı, törende Meryem Ana figürü de yer almıştı.
Ülkede binlerce Müslüman yaşamasına rağmen de la Espriella hükümetinin "tarafsızlık" söyleminin aksine Müslüman temsilcilerin törene davet edilmemesi ve yemin töreninde İsrail propagandası yapılmasına izin verilmesi, toplumun bir kesiminde ve sosyal medyada eleştirilere yol açmıştı.
De la Espriella, Ağustos 2026'da Kolombiya Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmişti.
