İklim değişiyor, sporun kuralları yeniden yazılıyor: COP31’den sporun geleceği için ortak çağrı
Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği tarafından, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı ve Türkiye Milli Olimpiyat Komitesinin destekleriyle Antalya’da düzenlenen “Değişen İklimde Sporcu…

Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği tarafından, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı ve Türkiye Milli Olimpiyat Komitesinin destekleriyle Antalya’da düzenlenen “Değişen İklimde Sporcu Dayanıklılığı: Bitiş Çizgisinin Ötesinde” çalıştayının sonuçları, COP31’de uluslararası kamuoyuyla paylaşıldı. Milli sporcuların saha deneyimleri ve bilimsel bulgular doğrultusunda geliştirilen 14 maddelik eylem çerçevesi ve İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, sporcu sağlığını korumak ve spor dünyasını değişen iklim koşullarına hazırlamak için ortak bir çağrı ortaya koydu.
Bir sporcunun sınırlarını artık yalnızca rakipleri ya da fiziksel kapasitesi belirlemiyor. Koştuğu pistin sıcaklığı, soluduğu havanın kalitesi, yarıştığı suyun koşulları ve giderek öngörülemez hale gelen hava olayları da performansını ve sağlığını etkiliyor. İklim değişikliği, bugün antrenman programlarını, müsabaka takvimlerini ve yarışma kurallarını yeniden düşünmeyi gerektiriyor.
Bu dönüşüm karşısında spor dünyasının atabileceği adımlar, COP31 kapsamında gerçekleştirilen iki panelde ele alındı. 13 Kasım’da Green Zone Sağlık Bakanlığı Pavilyonu’nda düzenlenen “Değişen Dünyada Güçlü Kalmak: Bilim, Spor ve Gençliğin Dönüştürücü Gücü” panelini, 14 Kasım’da Blue Zone Spor Bakanlığı Pavilyonu’nda milli sporcu Mete Gazoz’un katılımıyla gerçekleşen “Bitiş Çizgisinin Ötesinde: Daha Sıcak Bir Dünyada İnsan Sağlığını Korumak İçin Spordan Öğrenebileceklerimiz” paneli izledi.
Panellerde paylaşılan önerilerin temelini, 31 Ekim–1 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilen çalıştay oluşturdu. Bilim insanlarını, sporcuları, antrenörleri ve kamu temsilcilerini buluşturan iki günlük programda, iklim risklerine karşı güvenli, dayanıklı ve sürdürülebilir bir spor ekosistemi için yapılması gerekenler değerlendirildi.
Özaltın Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Gloria Sports Arena CEO’su Elif Özdemir Şankaya, COP31’e yaklaşımlarını şu sözlerle değerlendirdi: “Turizmin ve sporun geleceğini, faaliyet gösterdiğimiz coğrafyanın doğal değerlerinden ve insan sağlığından ayrı düşünemeyiz. Akdeniz’de uzun vadeli değer yaratmanın yolu, doğal kaynakları koruyan ve değişen iklim koşullarını gözeten bir yatırım ve işletme anlayışından geçiyor. Spor alanında ise sporcuların güvenle antrenman yapabileceği ve yarışabileceği koşulların sürdürülebilirliğini sağlamak aynı derecede önemli. Gloria olarak turizm ve spor alanındaki deneyimimizi bilimsel çalışmalarla buluşturmayı ve bu doğrultuda iş birlikleri geliştirmeyi önemsiyoruz. COP31’in Antalya’da gerçekleşmesi, her iki sektörün geleceğini ortak bir bakış açısıyla değerlendirmek için önemli bir fırsat. Asıl önemli olan ise bu süreçte ortaya çıkan bilgi, öneri ve iş birliklerinin konferans sonrasında somut adımlara dönüşmesi.”
ARTIK RAKİP YALNIZCA DİĞER SPORCULAR DEĞİL
2019 Doha Dünya Atletizm Şampiyonası’nda gece yarısı başlayan kadınlar maratonunda 68 sporcudan 28’i bitiş çizgisine ulaşamadı. Dünyanın önde gelen tenis turnuvaları aşırı sıcaklara karşı mola ve erteleme kurallarını yeniden düzenlerken, kış sporları azalan kar örtüsüyle, açık su sporları ise yükselen su sıcaklıkları ve değişen su kalitesiyle karşı karşıya kalıyor.
Çalıştayda paylaşılan bilimsel veriler, sıcaklığın yalnızca kas gücünü ve dayanıklılığı değil; dikkat, karar verme, uyku kalitesi ve zihinsel performansı da etkileyebildiğini ortaya koydu. Sunumlarda aktarılan araştırmalara göre, belirli deney koşullarında sıcak ortamda maksimum oksijen kullanma kapasitesi (VO₂max) ortalama yüzde 11 azalabiliyor. Bu tablo, sporcuların fiziksel hazırlıklarıyla birlikte zihinsel dayanıklılıklarının ve toparlanma süreçlerinin de değişen koşullara göre ele alınmasını gerektiriyor.
Çalıştayın bilimsel oturumlarında Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim değişikliğinin sporun kuralları ve coğrafyası üzerindeki etkilerini; Prof. Dr. Haydar A. Demirel, sporcu bedeninin yükselen sıcaklıklara verdiği fizyolojik yanıtları; Dr. Burçin İkiz, değişen iklim koşullarının elit sporcuların ruh sağlığına ve performansına etkilerini; Doç. Dr. Tuba Melekoğlu ise uluslararası spor organizasyonlarında yaşanan deneyimleri ve alınabilecek önlemleri değerlendirdi.
Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık ise şu sözlerle sporun iklim krizindeki yerine dikkat çekti: “Yuvam Dünya olarak İklim Dostu Spor Hareketi ile yıllardır sporun dönüştürücü gücünü iklim kriziyle mücadeleye taşıyoruz. Bugün ise yeni bir sorumluluğumuz var: Değişen iklimde sporcuların sağlığını ve sporun geleceğini korumak.
Gloria Sports Arena ile birlikte, Gençlik ve Spor Bakanlığımızın ve Türkiye Milli Olimpiyat Komitesinin desteğiyle yürüttüğümüz bu proje, sporcuların deneyimlerini bilimle buluşturarak somut bir yol haritası ortaya koyuyor. Şimdi hedefimiz, bu yol haritasını sahaya taşımak. Antalya’da bir spor organizasyonunda iklim risklerinin anlık izlendiği, sporcuların sağlığını koruyacak önlemlerin önceden planlandığı, müsabakaların ne zaman ve hangi koşullarda yapılacağına bilimsel verilerle karar verildiği bir pilot model geliştirmek istiyoruz. Bu modeli farklı branşlara ve organizasyonlara yaygınlaştırarak Türkiye’den dünyaya örnek olacak bir dönüşümün önünü açmayı hedefliyoruz.
Çünkü iklim değişirken sporun kuralları da değişmek zorunda. Sporun geleceğini korumak, sporcuların güvenle yarışabileceği koşulları bugünden yaratmakla mümkün.”
MİLLİ SPORCULARIN DENEYİMLERİ BİLİMLE BULUŞTU
Çalıştaya olimpik okçular Mete Gazoz ve Elif Berra Gökkır, olimpik atlet Meryem Bekmez, modern pentatlet İlke Özyüksel Mihreoğlu, yelkenciler Beste Kaynakçı ve Derin Atakan, açık su yüzücüsü Aysu Türkoğlu, tenisçi İlay Yörük, bisikletçi Kaan Soylu Özkalbim ve yürüyüş atleti Salih Korkmaz gibi farklı branşlardan sporcular katıldı.
Sporcular, uluslararası müsabakalarda karşılaştıkları aşırı sıcakları, değişen hava koşullarının performanslarına etkilerini ve yarış güvenliğine ilişkin deneyimlerini paylaştı. Sporcu Sağlığı, Performans, Spor Organizasyonları, Spor ve Çevre ile Politika, Yönetişim ve Gelecek başlıklarında oluşturulan beş çalışma masasında, bu deneyimler bilimsel bulgularla birlikte değerlendirilerek çözüm önerilerine dönüştürüldü.
Tartışmaların merkezinde, spor dünyasının yanıtlaması gereken kritik bir soru vardı: Hava koşulları sporcu sağlığı için tehlikeli hale geldiğinde, bir müsabakanın durdurulmasına kim, hangi bilimsel veriye dayanarak karar verecek?
Bu soru, çalıştayın temel sonuçlarından birini belirledi: Sporcuların güvenliğini korumak için bireysel hazırlığın yanında ölçüme dayalı koruma standartlarına ve sorumlulukların açıkça tanımlandığı karar mekanizmalarına ihtiyaç var.
İKLİM VE SPOR BİLDİRGESİ COP31’DE PAYLAŞILDI
Çalıştay sonuçlarından hareketle hazırlanan 14 maddelik eylem çerçevesi ve “Sağlıklı Sporcular, Güvenli Spor, Sürdürülebilir Gelecek” başlıklı İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, COP31’de spor ve iklim gündemini bir araya getirdi.
Bildirge; sporcu sağlığı ve güvenliğinin önceliklendirilmesini, iklim risklerinin karar süreçlerine dahil edilmesini, spor organizasyonlarının değişen koşullara hazırlanmasını ve sporun karbon ayak izini azaltacak ortak adımların geliştirilmesini amaçlıyor.
COP31’de paylaşılan bu çerçeve, sporcuların sahada yaşadığı sorunları uluslararası iklim gündemine taşırken, spor dünyasının bilimsel veriler doğrultusunda birlikte hareket etmesi için de bir başlangıç oluşturdu.
SIRADAKİ ADIM: ANTALYA’DA PİLOT UYGULAMA
Çalıştayda geliştirilen öneriler arasında, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığının koordinasyonunda federasyonlar, ilgili kamu kurumları, Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve bilim insanlarının katılımıyla bir İklim ve Spor Çalışma Grubu oluşturulması yer alıyor.
Bu kapsamda Antalya’da seçilecek bir spor organizasyonunun pilot uygulama olarak değerlendirilmesi hedefleniyor. Sporcuların çevresel riskler hakkında önceden bilgilendirildiği, meteorolojik koşulların anlık izlendiği, sağlık önlemlerinin planlandığı ve müsabaka kararlarının bilimsel verilere dayandırıldığı bir modelin test edilmesi öngörülüyor.
Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği, modelin hazırlanmasına ve bilimsel değerlendirme sürecine katkı sunmaya hazır olduklarını ifade etti. Pilot uygulamanın kapsamı ve takvimi, ilgili kurumlarla yürütülecek görüşmeler sonucunda belirlenecek.
Antalya’da sporcuların deneyimleriyle başlayan ve COP31’de uluslararası kamuoyuyla paylaşılan bu çalışma, şimdi önerileri sahada uygulanabilir adımlara dönüştürmeyi hedefliyor.
Çünkü sporun geleceğinde başarı, yeni rekorlarla birlikte o rekorların güvenle kırılabileceği koşulları da korumaktan geçiyor
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Bu haberde bir hata mı var? Düzeltme talebinde bulunun.
Yorumlar
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.




