- Uluslararası Arabuluculuk Genel Müdür Vekili Büyükelçi Alp Ay: "Türkiye'nin en büyük avantajlarından biri muhatap olduğumuz ülke ve halkların bize güvenmeleri"
Uluslararası Arabuluculuk Genel Müdür Vekili Büyükelçi Alp Ay, kriz içinde olan ülkelerin veya halkların güvenine sahip olunmadığı takdirde çözüme katkı sağlamanın zorlaştığını belirterek, "Türkiye'nin en büyük avantajlarından biri muhatap olduğumuz ülke ve halkların bize güvenmeleri." dedi.
Ay, "Barış İçin Ortaklıklar ve Yeni Perspektifler: Değişen Dünyada Arabuluculuk" temasıyla 23-24 Ekim'de düzenlenecek 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı'na ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.
İstanbul Arabuluculuk Konferansı'nın 2012'den beri düzenlendiğini belirten Ay, bu yıl 9'uncusu düzenlenecek konferansın "Barış İçin Ortaklıklar ve Yeni Perspektifler: Değişen Dünyada Arabuluculuk" temasının dünya gündemindeki ihtiyaçlara göre belirlendiğini söyledi.
Türkiye'nin Finlandiya ile 2010'da "Barış İçin Arabuluculuk" girişimi başlattığını hatırlatan Ay, "O dönemde bu ihtiyaçlar yavaş yavaş önümüze geliyordu fakat aradan geçen dönemde ihtiyaçların çeşitliliği ve zorluklar artmaya başladı." dedi.
Ay, bunun temel sebeplerinden birinin, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından gelen Soğuk Savaş ile gelişen dünya sisteminde artık yeni dünyaya uyum süreci yaşanıyor olması olduğunu kaydetti.
Belirli kırılmalar olduğuna ve bunun da gerginlik, kriz ve savaş olarak geri döndüğüne dikkati çeken Ay, 2012'den bu yana düzenlenen her Arabuluculuk Konferansı ile gündemin yakalandığını ve ileriye bakılmaya çalışıldığını belirtti.
Ay, şöyle devam etti:
"Bugün geldiğimiz noktada çatışmaların, silahlı çatışmaların, gerginliklerin, krizlerin sayıca en fazla olduğu tarihte, bir dönemde yaşıyoruz. Özellikle de kendi coğrafyamız ve kendi dış politikamızı dikkate aldığımızda istikrar, barış ve birlikte ekonomik kalkınmayı hedefleyen bir ülkeyiz. Bunu yaparken, bunu sadece 'işbirliği yapalım ve refaha erelim' anlamında değil. Aynı zamanda çok sağlam, tereddütsüz sürekli vurguladığımız prensiplerimiz var. Bunların içinde öncelikle adalet var, daha adil bir düzen."
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "mazlumun yanında olma" prensibine atıfta bulunan Ay, bunun ister istemez adil barışa götürdüğünü dile getirdi.
Ay, son 20 yıldır Türk dış politikasında insani, barışa ve istikrara yönelik tarafların birleştirilerek bir tutum alındığını ifade ederek, "Bugün geldiğimiz noktada Türkiye'nin bu yöndeki tutumu bütün uluslararası toplum tarafından kabul ediliyor." dedi.
Konferansta çok sayıda uzman ve akademisyenin de yer alacağını dile getiren Ay, programda, Türkiye'nin temel prensiplerini bilen ortaklarıyla, barışın nasıl sürdürülebilir şekilde sağlanacağına dair konuların ele alınacağını anlattı.
Bölgede farklı türde, farklı yoğunlukta krizler ve çatışmalar olduğuna değinen Ay, başta Rusya-Ukrayna Savaşı olmak üzere, Türkiye'nin ilgilenmekle yükümlü olduğu coğrafyalar bulunduğunu anlattı.
Ay, Türkiye'nin Afrika Boynuzu da dahil olmak üzere ilgilenmesi gereken gerginlikler ve krizler bulunduğuna dikkati çekerek, özellikle bu konferansta, dünyanın birçok köşesindeki çatışma ve gerginliklerin çalışılmaya devam edileceğini vurguladı.
Konferansta, söz konusu bölgelere etkisi olacak birlikteliklerin araştırılacağını belirten Ay, şunları kaydetti:
"Hem ilkeleri hem de yeni ittifakları kurmaya çalışacağız. Yeni ittifaklar derken, Birleşmiş Milletlerin önemine inanan bir ülkeyiz. Biz, Birleşmiş Milletlerin önemine inanırken Birleşmiş Milletlerin dünyanın yeni gerçekleriyle uyumlu bir şekilde reform edilmesini isteyen bir ülkeyiz. Bunun önemine yürekten inanan bir ülkeyiz. Sayın Cumhurbaşkanımızın yıllardır söylediği, 'Dünya beşten büyüktür' ile biz Birleşmiş Milletleri kötülemiyoruz, daha iyi nasıl olabileceğini, daha adil bir etki nasıl olabileceğini soruyoruz."
Ay, birtakım ilkeler bütünü olduğunu ve aynı zamanda farklı coğrafyalarda farklı çıkarları olan başka aktörler bulunduğunu söyledi.
Söz konusu aktörlerle de iletişimin, işbirliğinin geliştirilmesi gerektiğine dikkati çeken Ay, böylelikle bölgede barışa, istikrara katkı sağlanabileceğini kaydetti.
Özellikle Soğuk Savaş döneminde, küresel güçler ve kamplaşmaların söz konusu olduğunu hatırlatan Ay, "Şimdi doğal olarak artık bunun dışındayız. Sayın Bakanımızın, Sayın Cumhurbaşkanımızın hep söylediği gibi biz sorunlara ilgili ülkeler, doğrudan etkilenen ülkeler, bunu yaşayan ülkelerce çözüm bulunmasına inanan ancak bu halde bu çözümlerin sürdürülebilir ve uzun vadede olabileceğine inanan bir ülkeyiz." dedi.
Bunun kısaca "bölgesel sahiplenme" olarak tabir edildiğine dikkati çeken Ay, önemli olanın, sorunlardan doğrudan etkilenen ülkeleri desteklemek ve çözümlerini, birlikte yaşamayı kendilerinin kuracağı düzenlerle ve ilkeler temelinde devam ettirmelerine destek olmak olduğunu anlattı.
Ay, çalışmaların bu yönde ilerlediğinin altını çizerek, konferansta hem Türkiye'nin halihazırda ilgilenmekte olduğu yakın coğrafyadaki krizlerde hem de buna benzer krizlerde neler yapılabileceğinin birlikte ele alındığını söyledi.
Türkiye'nin, Filipinler'den Latin Amerika'ya kadar arabuluculuk alanında önemli rol üstlendiği krizler olduğunu belirten Ay, "Bizim için önemli olan, küresel düzeyde ilişkilerimizi geliştirmek, arzu eden ülkeler veya ülkeler topluluğuna eğitim vermek. Dolayısıyla, karşılaştıkları veya karşılaşmaları muhtemel sorunlara neler yapılabileceğini birlikte konuşabilmek." dedi.
Ay, arabuluculuk ile "çatışmaların önlenmesinde arabuluculuk, kolaylaştırıcılık, çatışmaların durdurulması, sonlandırılması ve barışın inşası, sürdürülebilir bir barış inşası"nın da ele alındığını vurgulayarak, Türkiye'nin güven konusunda avantajlı bir ülke olduğunu dile getirdi.
Büyükelçi, krizin içinde olan ülkelerin veya halkların güvenine sahip olunmadığı takdirde çözüme katkı sağlamanın zorlaştığının altını çizerek, şunları kaydetti:
"Türkiye'nin en büyük avantajlarından biri muhatap olduğumuz ülke ve halkların bize güvenmeleri. Bu sadece, örneğin dini birliktelik, milli birliktelik, komşulukla değil, bu tutarlılık, açıklık, samimiyet, yapıcılıkla sağlanan bir güven. Dolayısıyla birinci avantajımız bu. İkinci avantajımız, birçok ülkeye nazaran bizim siyasi liderlerimiz, arabuluculuk konusunda bizlere çok net doğrudan destek veriyorlar. Gerekirse kendileri tereddütsüz sahaya iniyorlar ve dolayısıyla başarı şansımızı ve samimiyetimizi en üst siyasi iradeyle gösterme şansımız oluyor. Böyle teknik diplomatların yaptığı çalışmanın ötesine çok rahat geçebiliyoruz, siyaseten takdir edildiği anda. Bu da büyük bir avantaj."
Arabuluculuk konusunda Türkiye'nin sahip olduğu bir diğer avantajın da "coğrafya" olduğuna işaret eden Ay, bu coğrafyada çok sayıda medeniyetin bir arada yaşadığını söyledi.
Ay, Türkiye'nin bu avantajları olabildiğince kullanmaya çalıştığının altını çizerek, İstanbul'un arabuluculuk konusunda önemli bir konuma geldiğini, küresel uyuşmazlıkların çözülmesine yönelik toplantıların yapıldığı bir merkez olduğunu ifade etti.
Bunun sadece fiziki anlamda olmadığını dile getiren Ay, şu değerlendirmede bulundu:
"İstanbul'un psikolojik bir konumu var, birleştirici konumu var. Bir köprü diyoruz ama köprünün ötesinde bir konumu var. İstanbul, kuzeyi güneyle birleştiren, doğuyu batıyla birleştiren bir şehirdir. Bu anlamda dost, güvenilen, onlara her türlü desteğe açık bir ülkenin şehridir İstanbul. Bir siyasi iradenin şehridir İstanbul. Bu durumda, muhataplarımız bazen bizle, bizimle birlikte, bazen bizden bağımsız yine geliyorlar, İstanbul'da görüşüyorlar. Biz gerek Birleşmiş Milletlerin önemli bir merkezi, gerek görüşmelerin rahatlıkla yapılabildiği bir şehri yaratmış durumdayız."