UAEA Başkanı Grossi, İran'da NPT'den çekilme çağrılarına ilişkin, 'NPT'den ayrılmayı akıllıca bir karar olarak görmüyorum.' dedi. Grossi, İran'ın UAEA ile işbirliğinin olması gereken düzeyde olmadığını ve yalnızca Buşehr Nükleer Enerji Santrali'nde denetim yapıldığını belirtti.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, İran'da Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan (NPT) çekilme yönündeki çağrılara ilişkin, "NPT'den ayrılmayı akıllıca bir karar olarak görmüyorum." dedi.
Grossi, UAEA Yönetim Kurulu toplantısı sonrası düzenlenen basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
İran'daki NPT'den çekilme yönündeki çağrılara ilişkin soruya Grossi, antlaşmadan ayrılmanın ülkelerin egemenlik yetkileri kapsamında olduğu yanıtını verdi.
Grossi, "NPT'den ayrılmayı akıllıca bir karar olarak görmüyorum." dedi.
UAEA'nın bütün ülkelerin NPT'ye katılmasını amaçladığını vurgulayan Grossi, antlaşmadan çekilmenin doğru bir adım olmayacağına işaret etti.
İran'ın UAEA ile işbirliğine ilişkin eleştirilerini de değerlendiren Grossi, İran'da yalnızca Buşehr Nükleer Enerji Santrali'nde denetim yapıldığını doğruladı.
Grossi, İran'ın işbirliğini görmezden gelmediklerini ancak işbirliğinin "olması gereken düzeyde" olmadığını ifade etti.
İran'ın saldırıya uğrayan nükleer tesislere ilişkin güvenlik endişelerini kabul ettiklerini aktaran Grossi, daha önce imzalanan Kahire Anlaşması'nın bu endişeleri gidermeyi amaçladığını söyledi.
Grossi, İran'ın denetçilerin dönüşünü daha kapsamlı siyasi anlaşmaya bağladığını ancak nükleer denetimlerin yeniden başlaması ile siyasi müzakerelerin birbirinin ön koşulu olmaması gerektiğini vurguladı.
ABD'nin İran'ın nükleer programına ilişkin bilgi sağlayanlara 20 milyon dolara kadar ödül verme kararına ilişkin soruyu da yanıtlayan Grossi, "İran'ın nükleer programına ilişkin en iyi ve en güvenilir bilgi, uluslararası denetçilerin yasal yetkileri çerçevesinde sağlayabileceği bilgidir." ifadesini kullandı.
Grossi, İsrail'e yönelik "çifte standart" eleştirilerini reddetti
UAEA'nın İran ve İsrail'e farklı yaklaştığı yönündeki eleştirileri reddeden Grossi, iki ülkenin NPT kapsamındaki hukuki yükümlülüklerinin farklı olduğunu söyledi.
Grossi, "İsrail, NPT'ye taraf değil. Eğer İsrail NPT'ye taraf olsaydı ve ben İran ile İsrail'e farklı davransaydım, o zaman çifte standart olurdu." diye konuştu.
İsrail dahil tüm ülkelerin NPT'ye katılmasını istediğinin altını çizen Grossi, çifte standart eleştirilerinin ülkelerin anlaşmalardan doğan yükümlülüklerinin ve UAEA'nın yetkilerinin yeterince anlaşılmamasından kaynaklanabileceğini savundu.
ABD ile Suudi Arabistan arasındaki nükleer işbirliği anlaşmasının NPT ile tamamen uyumlu olduğunu belirten Grossi, anlaşmaya gönüllü ilave doğrulama önlemleri eklendiğini, bunların anlaşma kapsamındaki tesislere uygulanacağını dile getirdi.
Zaporijya için dokuzuncu ateşkes görüşmeleri adına çalışılıyor
Ukrayna'daki Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin güvenliğine ilişkin soruları da yanıtlayan Grossi, santralin elektrik bağlantılarının onarılması amacıyla dokuzuncu ateşkes için çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
Santralin yalnızca bir harici elektrik hattına bağımlı olduğunu ve acil durum jeneratörleri için dizel yakıt sıkıntısı yaşandığını kaydeden Grossi, "Ne Rusya ne de Ukrayna orada radyolojik bir kazadan fayda sağlar." dedi.
Grossi, santrale yönelik saldırıların sorumlularının açıklanmasına ilişkin soruya ise UAEA'nın değerlendirmelerinin bağımsız olarak doğrulanabilen teknik bulgulara dayanması gerektiği yanıtını verdi.


