ABD'de Kongre ara seçimlerinde ilk kez bir Senato sandalyesi parti değiştirdi. Başkan Donald Trump'ın desteklediği Cumhuriyetçi Michael Whatley, Kuzey Carolina'da Demokrat Roy Cooper'a yenildi. Böylece Cumhuriyetçilerin elindeki sandalye Demokratlara geçerken, Trump'ın 2024 başkanlık seçimlerinde yüzde 50,86 oyla kazandığı eyalette yaşanan yenilgi dikkat çekti.
ABD'de gerçekleştirilen Kongre ara seçimlerinde, Senatonun kontrolü açısından kritik öneme sahip Kuzey Karolina'da siyasi dengeler değişti. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis'in yeniden aday olmadığı eyalette, eski Demokrat Vali Roy Cooper ile Trump'ın desteklediği Michael Whatley karşı karşıya geldi.
Kesin olmayan sonuçlara göre Roy Cooper, Cumhuriyetçi rakibi Michael Whatley'yi geride bırakarak Senato yarışını kazandı.
Böylece Demokratlar, Cumhuriyetçilerin elindeki bir Senato sandalyesini kazanmış oldu.
Trump'ın desteğini alan Whatley, daha önce Cumhuriyetçi Ulusal Komite Başkanlığı görevini yürütmüştü. Seçim kampanyasında Trump yönetiminin politikalarını savunan Whatley, başkanın desteğini de ön plana çıkarmıştı.
Roy Cooper
Kuzey Carolina'daki sonuç, 2024 başkanlık seçimleriyle karşılaştırıldığında farklı bir tablo ortaya koydu.
Donald Trump, 5 Kasım 2024'te yapılan başkanlık seçimlerinde 2 milyon 898 bin 423 oy ve yüzde 50,86'lık oranla Kuzey Carolina'yı kazanmıştı.
Demokrat rakibi Kamala Harris ise 2 milyon 715 bin 375 oyla yüzde 47,65'te kalmıştı.
Trump, yaklaşık 183 bin oy farkla eyaletin 16 seçici kurul oyunun tamamını elde etmişti.
İki yıl sonra yapılan Senato seçiminde ise seçmenler, Trump'ın desteklediği Cumhuriyetçi aday yerine Demokrat Roy Cooper'ı tercih etti.
Kuzey Carolina siyasetinin tanınmış isimlerinden Roy Cooper, daha önce dört dönem eyalet başsavcılığı ve iki dönem valilik yaptı.
Cooper, 2016 ve 2020 yıllarında valilik seçimlerini kazanırken aynı tarihlerde yapılan başkanlık seçimlerinde Kuzey Carolina'yı Donald Trump kazanmıştı.
Bu tablo, eyalette başkanlık ve yerel düzeydeki seçimlerde farklı partilerden adayların kazanabildiğini gösteriyor.
Cumhuriyetçi Michael Whatley ise parti yönetimindeki görevlerine rağmen daha önce seçimle kazanılmış bir kamu görevinde bulunmamıştı.
Trump ve Whatley
Seçim kampanyasında ekonomik sorunlar da önemli yer tuttu.
Roy Cooper, yaşam maliyetlerinin düşürülmesini temel vaatleri arasında gösterirken Trump yönetiminin gümrük tarifelerini ve ekonomi politikalarını eleştirdi.
Seçim öncesindeki kamuoyu araştırmalarında hayat pahalılığı ve ekonomik koşulların seçmenlerin öncelikli meseleleri arasında bulunduğu görülüyordu.
Bununla birlikte ekonomik kaygıların seçim sonucunu ne ölçüde etkilediğine ilişkin kesin bir değerlendirme yapılabilmesi için ayrıntılı seçmen verilerine ihtiyaç bulunuyor.
Kuzey Carolina'da seçim öncesinde yapılan kamuoyu yoklamaları, Cooper'ın rakibinin önünde olduğunu gösteriyordu.
East Carolina Üniversitesinin 1 Kasım'da açıkladığı araştırmada Demokrat adayın Whatley karşısındaki üstünlüğü 9 puana ulaşmıştı.
AP'nin seçim öncesi analizinde ise Cumhuriyetçilerin ekim ayında Kuzey Carolina'daki bazı kampanya kaynaklarını başka eyaletlerdeki yarışlara yönlendirdiği belirtilmişti.
Kuzey Carolina'daki Senato koltuğunun önceki sahibi Cumhuriyetçi Thom Tillis'ti.
Trump ile siyasi anlaşmazlıklar yaşayan Tillis, yeniden aday olmayacağını açıklamıştı.
Böylece Cumhuriyetçiler, görevdeki senatörle seçime girme imkanını kaybetti. Partinin adayı olarak yarışan Whatley ise Cooper karşısında yenilgiye uğradı.
Thom Tillis
Ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçiler, 100 üyeli Senatoda 53 sandalyeye sahipti. Demokratlar ve onlarla birlikte hareket eden bağımsızların toplam sandalye sayısı ise 47'ydi.
Kuzey Carolina'daki sonuçla Demokratlar, Cumhuriyetçilerin elindeki bir sandalyeyi kazanarak Senatoda çoğunluğu elde etme hedefleri açısından önemli bir sonuç aldı.
Ancak Senatonun hangi partinin kontrolünde olacağı, diğer eyaletlerdeki yarışların sonuçlarına bağlı.
Trump'ın iki yıl önce başkanlık seçimini kazandığı Kuzey Carolina'da bu kez desteklediği Senato adayının kaybetmesi, ara seçimlerdeki siyasi değişimin dikkat çeken örneklerinden biri oldu.
