Bilkent ve Boğaziçi üniversiteleri, TÜBİTAK'ın uluslararası araştırmacı destek programları kapsamında toplam 12 bilim insanını araştırma kadrolarına kazandırıyor. Araştırmacılar ileri teknoloji, enerji, çevre ve sağlık alanlarında yeni ekipler oluşturacak.
Bilkent ve Boğaziçi üniversiteleri, TÜBİTAK'ın uluslararası araştırmacılara yönelik destek programları kapsamında toplam 12 bilim insanını araştırma kadrolarına kazandırıyor.
Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) yapılan açıklamaya göre, uluslararası araştırmacılara yönelik destek programlarından yararlanan bilim insanları, Türkiye'de yeni araştırma ekipleri oluşturarak ileri teknoloji, enerji, çevre ve sağlık alanlarında çalışmalar yürütecek.
YÖK'ün uluslararasılaşma ve araştırma kapasitesini güçlendirme hedefleriyle örtüşen bu destekler, yurt dışında bilimsel deneyim kazanmış araştırmacıların Türkiye'deki üniversitelerde çalışmalarını sürdürmelerine imkan sağlıyor. Araştırmacılara proje finansmanının yanı sıra araştırma başlangıç paketi ve ekip oluşturma desteği de veriliyor.
Bilkent Üniversitesi'nde 6 araştırmacının projeleri için toplam 82,4 milyon lira destek sağlandı.
Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Bilgisayar Mühendisliği ve Nörobilim alanlarındaki projelerde 5G ve 6G haberleşme sistemleri, yapay zeka, kriptografi, manyetik rezonans görüntüleme, yeni nesil bataryalar ve bilişsel sinirbilim üzerine çalışılacak.
Kuantum bilgisayarlara karşı yeni şifreleme yöntemleri geliştirilecek
Desteklenen araştırmacılardan Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Mohammad Mahmoody, "Kriptografi Perspektifinden Güvenilir Yapay Zeka ve Kuantum Hesaplama" başlıklı projesinde dijital teknolojilerin güvenlik sorunlarına odaklanıyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Mahmoody, yapay zeka sistemlerinde kullanılan verilerin korunması, üretilen içeriklerin kaynağının doğrulanması ve karar alma süreçlerinin güvenilirliğinin artırılması için kriptografik yöntemlerden yararlanmayı hedeflediklerini belirtti.
Büyük dil modellerinin güvenlik kurallarını aşmaya yönelik saldırgan istemlerle karşı karşıya kalabildiğini ifade eden Mahmoody, yapay zeka sistemlerinin yalnızca ürettikleri sonuçlar açısından değil, bu sonuçlara ulaşırken kullandıkları veriler ve karar alma süreçleri bakımından da güvenilir olması gerektiğini vurguladı.
Kuantum bilgisayarların yaygınlaşmasının mevcut şifreleme sistemlerinin bir bölümünü tehdit edebileceğine dikkati çeken Mahmoody, bu nedenle kuantum bilgisayarların çözmekte zorlanacağı yeni şifreleme yöntemleri geliştirilmesinin önem taşıdığının altını çizdi.
Kuantum teknolojilerinin veri iletimi ve güvenli iletişim alanlarında yeni fırsatlar da sunabileceğini belirten Mahmoody, proje kapsamında lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin araştırma ekiplerine dahil edilmesinin planlandığını bildirdi.
Boğaziçi Üniversitesi'nde enerji, çevre ve sağlık araştırmaları
Boğaziçi Üniversitesi'ne katılacak 6 araştırmacı ise çevre bilimleri, kimya ve nörobilim alanlarında projeler yürütecek.
Araştırmalar arasında su kaynaklarının yönetimi, mikrobiyal ekoloji, polimerik cihaz teknolojileri, enerji depolama sistemleri, duyusal süreçler ve uyku nörobiyolojisi bulunuyor. Üniversitedeki çalışmaların sürdürülebilirlik, iklim değişikliği, temiz enerji ve yaşam bilimleri alanlarında farklı disiplinleri buluşturması hedefleniyor.
Boğaziçi Üniversitesi doktora mezunu ve Mayo Clinic araştırmacısı olan, ABD'de yaklaşık 2 yıl biyomalzemeler ve sağlık teknolojileri üzerine çalıştıktan sonra Türkiye'ye dönen Dr. İsmail Altınbaşak, 5 yıllık projesiyle hücre temelli tedavilerde karşılaşılan önemli bir soruna çözüm arıyor.
Proje, tedavi amacıyla kullanılan hücrelerin vücutta ihtiyaç duyulan bölgeye kontrollü biçimde ulaştırılmasını ve burada daha uzun süre işlevlerini sürdürebilmesini sağlayacak bir teknoloji geliştirmeyi amaçlıyor.
Altınbaşak, "Amacımız, tedavi amacıyla kullanılacak hücrelerin vücut içerisinde belirli bir bölgede daha kontrollü bir şekilde konumlandırılmasını ve burada fonksiyonlarını daha uzun süre sürdürebilmelerini sağlayabilecek yeni bir teknoloji platformu geliştirmek." ifadesini kullandı.
Geliştirmeyi hedefledikleri sistemi hücreler için geçici bir yaşam alanı veya taşıyıcı platform olarak tanımlayan Altınbaşak, bu yaklaşımın hücrelerin hedeflenen bölgede tutulmasına ve tedavi süresince işlevlerini sürdürebilmesine yardımcı olmasının amaçlandığını belirtti.
"Stratejik alanlarda uzmanlaşmış uluslararası mezunlar Türk üniversitelerine kazandırılacak"
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar da Türkiye'nin yükseköğretimde uluslararasılaşma hedefleri doğrultusunda nitelikli bilim insanlarının üniversitelere kazandırılmasına önem verdiklerini belirtti.
Özvar, "Özellikle yapay zeka, yüksek teknoloji, mühendislik, tıp ve fen bilimleri gibi stratejik alanlarda uzmanlaşmış uluslararası mezunlar Türk üniversitelerine ve sanayiye kazandırılacak." ifadesini kullandı.
Nitelikli araştırmacılara yönelik küresel rekabetin giderek arttığına dikkati çeken Özvar, birçok ülkenin başarılı gençleri kendi üniversitelerine çekmek için yeni politikalar geliştirdiğini ve önemli burs imkanları sunduğunu kaydetti.
Türkiye'nin de küresel yetenek havuzundan daha fazla yararlanması gerektiğini vurgulayan Özvar, "Uluslararası doktora öğrencilerinin en başarılılarını, en yeteneklilerini ülkemize ve üniversitelerimize kazandırmayı hedefliyoruz. Araştırma üniversitelerimizin bu süreçte öncü rol üstlenmesini, uluslararası alanda daha görünür ve cazip hale gelmesini istiyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
