Solar3GW, ODTÜ-GÜNAM ve TAGEM işbirliğiyle Konya Ovası'nda kurulan 60 kilovatlık pilot TarımGES'te ilk ürün hasadı yapıldı. İlk sonuçlara göre karabuğday verimi kontrol sahasına kıyasla yüzde 7 artarken su tüketimi yüzde 20 azaldı.
Konya Ovası'nda tarımsal üretim ile güneşten elektrik üretimini aynı arazide buluşturan pilot Tarıma Entegre Güneş Enerjisi Santrali (TarımGES) projesinde, ilk hasat sonuçlarına göre karabuğday verimi yüzde 7 artarken su tüketimi yüzde 20 azaldı.
Güneş enerjisi düşünce kuruluşu Solar3GW'den yapılan açıklamaya göre, Solar3GW, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (ODTÜ-GÜNAM) ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) işbirliğiyle Konya Ovası'nda kurulan 60 kilovatlık pilot TarımGES projesinde ilk ürünler hasat edildi.
Güneş panellerinin altına ekilen ürünlerden ilk olarak karabuğdayın hasadı gerçekleştirildi. İlk sonuçlara göre, karabuğday üretiminde verimlilik kontrol sahasına kıyasla yüzde 7 artarken su tüketimi yüzde 20 azaldı.
TarımGES uygulamalarında aynı arazi tarımsal üretim ve güneşten elektrik üretimi amacıyla kullanılırken, öncelik tarımsal faaliyetlere veriliyor. Tarım arazilerine yerleştirilen güneş panelleri, ürünlerin olumsuz hava koşullarından korunmasına yardımcı olurken gölgeleme etkisiyle toprağın nem kaybını azaltabiliyor. Ayrıca panellerden toplanan yağmur suyu tarımsal sulamada kullanılabiliyor.
Türkiye'nin su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alması, TarımGES uygulamalarını su güvenliğinin güçlendirilmesi ve iklim değişikliğine uyum açısından da öne çıkarıyor.
"Kazan-kazan durumu"
Açıklamada görüşlerine yer verilen Solar3GW Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bahadır Turhan, TarımGES'in çiftçilere, tarım gelirine ek olarak elektrik üretiminden de gelir sağlama imkanı verdiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Ürün çeşidine, yerel piyasa koşullarına göre değişiklik göstermekle birlikte, bazı yüksek katma değerli ürünlerde geleneksel tarımsal üretime kıyasla daha yüksek gelir artışları sağlanabilir. Ancak burada bir yanlış anlaşılma var: Çiftçiler, TarımGES uygulamaları nedeniyle tarım arazilerini kaybedeceklerinden endişe ediyor. Konya'daki pilot uygulamamız, bu konudaki yanlış anlaşılmaların giderilmesine de katkı sağlayacak. Hatta olağanüstü hava koşulları nedeniyle tarım yapılamayan arazilerde güneş panelleri konulmasıyla ekim ve dikim mümkün olacak. Tarım arazisi korunurken güneş panelleri sayesinde üretilecek ucuz enerjiyle çiftçinin kazan-kazan durumu var. Tarım arazisi korunacak, verim artırılacak ve ucuz enerji üretilecek."
Turhan, mevcut mevzuat kapsamında tarım arazilerinde sadece öztüketim amacıyla ve arazinin yüzde 1'ini aşmamak kaydıyla GES kurulabildiğine değinerek, "Tarım arazilerindeki toplulaştırma faaliyeti gibi TarımGES alanlarımızı da toplulaştırsak ve buna özel alanlar belirleyip bunları TarımGES YEKA'ları olarak ihale etsek, ölçek ekonomisinden dolayı büyük fayda sağlayabiliriz. Tarım arazilerimizin sadece yüzde 1'ini TarımGES YEKA olarak kullansak, gelişen teknolojilerle yaklaşık 190 gigavatlık TarımGES potansiyelimiz ortaya çıkıyor. Bu rakam halihazırda toplam GES kurulu gücümüzün 7 katına denk geliyor." değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye'nin TarımGES'lere ihtiyacı olduğunu, maliyetinin ise düşünüldüğü kadar yüksek olmadığını kaydeden Turhan, "Yatırım orta vadede kendini amorti edebilir. Güneş panellerinin konulacağı konstrüksiyonlar nedeniyle maliyet yüzde 30-40 oranında artabiliyor. Normal güneş santrali kurulumunun megavatı 400 bin dolar iken, TarımGES'lerde maliyet 550-560 bin dolara çıkar, ama tarımsal verimliliği artırması ve enerji üretimiyle bu maliyet zaten karşılanabilir. Bir TarımGES yatırımı kendini 8-10 yıl içinde amorti edebiliyor. Bu diğer güneş yatırımlarıyla hemen hemen aynı." bilgisini paylaştı.
"Tarımın karşı karşıya olduğu sorunlara bütünleşik çözümler sunma potansiyeline sahip"
Pilot projenin uygulayıcısı ODTÜ-GÜNAM Entegre Fotovoltaik Teknolojileri Birimi Koordinatörü Doç. Dr. Talat Özden de kuraklık, su kıtlığı, aşırı sıcaklıklar, değişen yağış düzenleri ve iklim belirsizliğinin tarımsal üretimi zorlaştırdığını, artan sulama ve enerji maliyetlerinin ise çiftçiler üzerinde ciddi ekonomik yük oluşturduğunu belirtti.
Özden, TarımGES uygulamalarının bu sorunların çözümüne katkı sağlayabileceğini ifade ederek, şunları kaydetti:
"Aynı arazi üzerinde eş zamanlı gıda ve enerji üretimi, tarımın karşı karşıya olduğu bu çok boyutlu sorunlara bütünleşik çözümler sunma potansiyeline sahip. Doğru ürün seçimi, uygun iklim koşulları ve tarımsal ihtiyaçları esas alan sistem tasarımlarıyla arazi kullanım verimliliğini artırmak, su kullanım etkinliğini iyileştirmek ve iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak mümkün olabilir. Ancak burada temel önceliğimiz, tarım arazilerinde elektrik üretmek değil, tarımsal üretimi daha verimli, dirençli ve sürdürülebilir hale getirmek olmalıdır. TarımGES sistemlerinin başarısını yalnızca ürettikleri elektrikle değil, tarımsal üretime sağladıkları somut katkılarla da değerlendirmeliyiz. Çünkü bu teknolojinin gerçek değeri, enerji üretirken tarımı koruyabilmesinde ve mümkün olduğunda güçlendirebilmesinde yatıyor."
