Uluslararası Af Örgütü, UAD'nin Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işlediğine hükmetmesini tarihi karar saydı. Genel Sekreter Agnes Callamard, soykırım kastına ilişkin değerlendirmenin İsrail'e karşı açılan Gazze davası için de önemli olduğunu belirtti.
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), Uluslararası Adalet Divanının (UAD) Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) karşı soykırım suçu işlediğine hükmetmesini "tarihi bir karar" olarak nitelendirerek, karardaki soykırım kastına ilişkin değerlendirmenin İsrail'e karşı açılan soykırım davası açısından da önem taşıdığını bildirdi.
AA muhabirinin sorusu üzerine Uluslararası Af Örgütünden yapılan yazılı açıklamada, Genel Sekreter Agnes Callamard şunları kaydetti:
"Soykırım. UAD'nin tartışmaya yer bırakmayan tespiti budur. Yıllarca süren inkar, cezasızlık ve gerçeğin bastırılmasının ardından bu karar, Rohingyalara karşı işlenen vahşetin tarihi ve yetkili bir makam tarafından tanınması, hayatta kalanlar, mağdurlar ve aileleri için nadir bir adalet anıdır."
Myanmar'da yönetimlerin ve askeri makamların onlarca yıldır Arakanlı Müslümanları vatandaşlık haklarından mahrum bıraktığını belirten Callamard, bu topluluğun ayrımcılık, ayrıştırma ve zulme maruz bırakıldığını kaydetti.
Callamard, Arakanlı Müslümanların mülteci kamplarında tutulduğunu, evlerinin ve köylerinin yakıldığını, 2017'deki askeri operasyonlar sırasında yaygın hukuka aykırı öldürmelerin olduğunu ve cinsel şiddet olaylarının yaşandığını hatırlattı.
UAD'nin nihai kararının uluslararası toplum için bir uyarı niteliği taşıması gerektiğini vurgulayan Callamard, kararın Gambiya'nın başlattığı hukuki süreç sayesinde alındığını belirtti.
"Karar, İsrail'e karşı açılan dava açısından da önemli"
Callamard, UAD'nin soykırım kastına ilişkin değerlendirmesinin devam eden diğer davalar açısından da önem taşıdığına işaret etti.
"Mahkemenin soykırım kastının askeri hedefler dahil diğer amaçlarla bir arada bulunabileceğine ilişkin açıklaması, Güney Afrika'nın Gazze'deki Filistinlilere yönelik soykırım iddiasıyla İsrail'e karşı açtığı dava gibi UAD'de görülmekte olan diğer davalar açısından özellikle önemlidir." ifadelerini kullanan Callamard, kararın uluslararası hukuk bakımından önemini vurguladı.
Callamard, "Hükümetler, Myanmar'a her türlü silah, güvenlik ve gözetim ekipmanı ile askeri ve güvenlik yardımının transferini durdurmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin Myanmar'a yönelik küresel silah ambargosu uygulaması ve ülkedeki durumu bütünüyle Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) sevk etmesi gerektiğini belirten Callamard, Myanmar makamlarının UAD kararına derhal uyması gerektiğini vurguladı.
Callamard, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) üyeleri dahil tüm devletlerin Soykırım Sözleşmesi ve uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirerek soykırımı önlemek ve cezalandırmak için harekete geçmesi gerektiğine dikkati çekti.
Kararın uygulanmamasının Myanmar ordusunun uluslararası hukuka meydan okumasını cesaretlendireceği ve cezasızlık döngüsünü sürdüreceği uyarısında bulunan Callamard, Arakanlı Müslümanların maruz kaldıkları zararlar için tam ve etkili tazminat hakkına sahip olduklarını belirtti.
Callamard, mağdurların insani yardım, yeniden yerleştirme imkanları ve uluslararası hesap verebilirlik mekanizmalarına yönelik siyasi ve mali desteğe ihtiyaç duyduğunu kaydetti.
UAD kararının Myanmar'da uzun süredir beklenen hesap verebilirlik sürecinin başlangıcı olmasını umduklarını belirten Callamard, savaş suçları, apartheid ve insanlığa karşı suçlar dahil geçmişte ve günümüzde işlenen tüm uluslararası suçların etkili biçimde soruşturulması ve şüphelilerin adalet önüne çıkarılması çağrısında bulundu.