Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi 15. Genel Kurul Toplantısı, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlendi. Toplantıda TÜRKPA dönem başkanlığını Kırgızistan Meclis Başkanı Mamataliyev, Kazakistan Meclisi Başkanı Dadebay'dan devraldı; Bişkek Bildirgesi kabul edildi.
Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi 15. Genel Kurul Toplantısı düzenlendi.
Kırgızistan Meclisi (Jokorku Keneş) Başkanı Marlen Mamataliyev'in ev sahipliğinde Irıs Ordo Cumhurbaşkanlığı Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen toplantıya, Kazakistan Meclisi (Kurultay) Başkanı Aybek Dadebay, Azerbaycan Milli Meclis Başkanı Sahiba Gafarova, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş ile TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan katıldı.
Toplantıda, Özbekistan Ali Meclisi Yasama Meclisi Başkanı Tanzilya Narbayeva ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Meclis Başkanı Ziya Öztürkler ile Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesindeki kurumların başkanları ve temsilcileri de yer aldı.
Kırgızistan Meclis Başkanı Mamataliyev, TÜRKPA Dönem Başkanlığını Kazakistan Meclisi Başkanı Dadebay'dan devraldı.
Kırgızistan'dan model kanun ve işbirliği çağrısı
Mamataliyev, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Kırgız Cumhuriyeti'nin dijitalleşmeyi ulusal kalkınmanın temel önceliklerinden biri olarak gördüğünü belirterek, bu sürecin parlamentonun faaliyetlerinde de başarıyla uygulandığını vurguladı.
Kırgız Parlamentosunun, kağıt tabanlı belge dolaşımına tamamen son vererek elektronik çalışma düzenine geçtiğini anlatan Mamataliyev, parlamentoda oturum ve komite çalışmaları dahil tüm faaliyetlerin artık dijital platformlar üzerinden yürütüldüğünü aktardı.
Mamataliyev, yapay zekanın düzenlenmesi, siber güvenlik ve yasama sürecinin dijitalleştirilmesi gibi konularda ortak çalışmalar yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
TÜRKPA'nın model kanun mekanizmasının güçlendirilmesi gerekliliğine dikkat çeken Mamataliyev, "TÜRKPA bünyesinde bugüne kadar kamu yönetimi, ekonomi, eğitim, dijitalleşme, sosyal politika, sağlık, kültür ve enerji gibi sektörleri kapsayan 19 model kanun kabul edilmiştir. Bugünkü Genel Kurul Oturumu'nda ise dört model kanunu daha gözden geçireceğiz." dedi.
Ortak değerler sorumluluğumuzu artırıyor
Azerbaycan Milli Meclis Başkanı Gafarova, TÜRKPA'nın en önemli özelliğinin ortak bir kültürü, tarihi, dili ve ulusal-manevi değerleri paylaşan halkların temsilcilerini tek bir çatı altında birleştirmek olduğunu ve bu durumun parlamenterler olarak omuzlarındaki sorumluluğu daha da artırdığını söyledi.
Gafarova, genel oturumun temasının gelecekteki işbirliği açısından büyük önem taşıdığını dile getirerek, günümüzde entelektüel gelişim ve teknolojik ilerlemenin modern yönetişim ile sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurları haline geldiğini söyledi.
Ülkesindeki dijitalleşme çalışmalarına değinen Gafarova, şubat ayında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev başkanlığında gerçekleştirilen ve ülkenin yeni dijital kalkınma stratejisine odaklanan toplantı sonucunda bir Dijital Kalkınma Eylem Planı'nın onaylandığını, ayrıca Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Dijital Kalkınma Konseyi'nin kurulduğunu sözlerine ekledi.
Gafarova, örgütün temel hedeflerinden biri olan üye devletler arasındaki mevzuatın uyumlaştırılmasına yönelik çabaların son derece kayda değer olduğunu belirtti.
TÜRKPA Dönem Başkanlığı görevini üstlenen Kırgızistan'a başarı dileklerini ileten Gafarova, bu dönemin teşkilatın faaliyetlerinin güçlendirilmesine ve genişletilmesine önemli katkılar sağlayacağına inancının tam olduğunu kaydetti.
"Kazakistan, her zaman Türk kardeşlerinin yanında omuz omuza duracak"
Kazakistan Meclisi Başkanı Dadebay, üst düzey toplantının ortak köklere ve ortak tarihe sahip milletler arasındaki birliği daha da güçlendireceğine olan inancını dile getirerek, "Kazakistan, her zaman Türk kardeşlerinin yanında omuz omuza duracak." dedi.
Dadebay, teşkilatın itibarının artırılmasına, parlamentolar arası bağların güçlendirilmesine ve ortak Türk birliğinin pekiştirilmesine katkı sunmaya devam edeceklerini belirtti.
Başkan Dadebay, TÜRKPA çatısı altında ülkeler arasında dijital hukuk alanında ortak bir kavramsal, terminolojik ve metodolojik temel oluşturacak bir "Örnek Dijital Kanun" (Model Dijital Kanun) geliştirilmesini önerdi.
Kazakistan'ın bilişim sektörünün hızla büyüdüğünü belirten Dadebay, "Geçtiğimiz yılın sonunda ülke, yerli bilişim hizmetleri ihracatının 1 milyar ABD dolarını aşmasıyla önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Bu göstergeler, ülkenin teknoloji alanında net bir ihracatçı konumuna geldiğini ortaya koyuyor. Bir sonraki hedef, 2029 yılına kadar ihracat hacmini 2 milyar ABD dolarına çıkarmak" diye konuştu.
"Teknolojiyi tüketen değil, birlikte üreten bir Türk dünyası inşa edelim"
Toplantıda gözlemci sıfatıyla yer alan KKTC Meclis Başkanı Öztürkler ise önümüzdeki dönemde Türk dünyasının dayanışmasının daha da güçleneceğine olan inancını dile getirdi.
KKTC'nin de bu büyük ailenin içerisinde hak ettiği yeri çok daha güçlü bir şekilde alacağını vurgulayan Öztürkler, Kıbrıs'ta Türk varlığını, egemenliğini, devletini ve halkın geleceğini korumak için verdikleri mücadelenin dün olduğu gibi bugün de kararlılıkla sürdüğünün altını çizdi.
Öztürkler, bugün atılacak her adımın yalnızca bugünün ihtiyaçlarına değil, gelecek nesillerin yaşayacağı Türk dünyasının yönüne de ışık tutacağını belirterek, "Gelin, yapay zeka çağını dışarıdan izleyen değil, kendi değerleriyle şekillendiren, teknolojiyi tüketen değil, birlikte üreten ve dijital dönüşümde birbirine güç veren bir Türk dünyasını hep birlikte inşa edelim." ifadesini kullandı.
Toplantıda, TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan, TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Rayev, Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Aktotı Raimkulova ve diğer katılımcılar Genel Kurulda konuşmalarını gerçekleştirdi.
Meclis Başkanları, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi Bişkek Bildirgesi'ni kabul etti.
Genel Kurul Toplantısının ardından Kırgızistan, Kazakistan, Azerbaycan ve Türkiye Meclis Başkanları ile TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan'ın katılımıyla basın toplantısı düzenlendi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, toplantıda, TÜRKPA'nın 16. Genel Kurul Toplantısı'nın gelecek yıl Türkiye'de yapılacağını bildirdi.