Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Bakü'deki CICA 7. Zirvesi'nde Asya'nın güçlü kurumlara ihtiyaç duyduğunu söyledi. Tokayev, 2025'te İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en fazla silahlı çatışmanın yaşandığını belirtti ve Laos'un üyeliğini memnuniyetle karşıladı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı'nın (CICA) Asya'da güvenliğin sağlanması ve güvenin pekiştirilmesi açısından önemli bir platform olduğunu söyledi.
Tokayev, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen CICA'nın 7. Zirvesi'ne katıldı.
Konuşmasının başında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e zirvenin mükemmel organizasyonu dolayısıyla teşekkürlerini ileten Tokayev, Azerbaycan'ın CICA'nın diyalog, güvenin pekiştirilmesi ve kapsamlı işbirliği için eşsiz bir platform olarak potansiyelini genişletmeyi amaçlayan dinamik dönem başkanlığına yüksek takdirini dile getirdi.
CICA'nın Kazakistan için özel bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Tokayev, 30 yılı aşkın bir süre önce geniş bölgelerinde karşılıklı güveni güçlendirmek ve güvenliğin sağlanmasına katkıda bulunmak amacıyla bu forumun kurulmasını önerdiklerini hatırlattı.
Tokayev, o tarihten bu yana CICA'nın karşılıklı yarar sağlayan sonuçlara ulaşmak amacıyla katılımcı devletleri başarıyla bir araya getirmeye devam ettiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bugün bu platform, Asya'da güvenliğin sağlanması ve güvenin pekiştirilmesi amacıyla doğrudan ve kapsayıcı diyalog formatında oluşturulmuş eşsiz bir forum olma özelliğini korumaktadır. CICA katılımcı devletleri, Asya topraklarının yaklaşık yüzde 90'ını kapsamakta ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını temsil etmektedir."
CICA'nın güvenli ve müreffeh bir Asya oluşturma konusundaki ortak bağlılığı yansıttığına işaret eden Tokayev, bugün Laos'un da üye olarak aralarına katıldığını memnuniyetle karşıladığını söyledi.
Tokayev, 2022'de Astana'da düzenlenen CICA'nın 6. Zirvesi'nde, katılımcı devletlerin konferansın tam teşekküllü bir uluslararası örgüte dönüştürülmesi konusunda mutabakata vardığını anımsatarak bundan sonraki faaliyetlere yol haritası niteliği taşıyacak CICA Şartı'nın kabul edilmesini beklediklerinin altını çizdi.
Uluslararası güvenlik mimarisinin temellerinin giderek aşındığına ve hukukun üstünlüğü yerine güç kullanımına öncelik veren tehlikeli bir yön değişiminin yaşandığına dikkati çeken Tokayev, " Dünya, 2025 yılında 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana en fazla sayıda silahlı çatışmaya tanıklık etmiştir." dedi.
Tokayev, silahlı çatışmaların insani sonuçlarına işaret ederek yalnızca bir yılda 20 silahlı çatışmada sivillerin hayatını kaybettiği 37 binden fazla vakanın doğrulandığını, 117 milyondan fazla insanın zorla yerinden edildiğini ve 266 milyon kişinin gıda sıkıntısı çektiğini belirtti.
Bu eğilimin, küresel istikrar ve güvenliğin sağlanmasına yönelik uzun yıllara dayanan ortak siyasi çabaların sonuçlarını tehdit ettiğini vurgulayan Tokayev, "Bu nedenle Asya'nın daha güçlü kurumlara ihtiyaç duyduğu açıktır." ifadesini kullandı.
Tokayev, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki uzlaşı sürecini desteklediğini, onlarca yıl süren derin anlaşmazlıkların ardından yaşanan bu yakınlaşmanın, Doğu ile Batı arasında köprüler kurulmasına imkan sağlayarak yeni perspektifler açtığını kaydetti.
Azerbaycan ile işbirliği içinde Kazak petrolünün Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı üzerinden sevkiyat hacmini artırmayı planladıklarını belirten Tokayev, Hazar Denizi'nin hem bölgenin hem de dünyanın enerji güvenliğinin sağlanması açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.
Tokayev, Kazakistan'ın Hazar'ın, bölge ülkelerinin ve diğer ülkelerin yararına bir barış ve işbirliği alanı olarak kalması gerektiğine olan inancını dile getirdi.