Büyükşehirlerde yerel yönetim yapısının yeniden düzenlenmesine yönelik tartışmalar, muhtarlık kurumunun geleceğini de gündeme taşıdı. Sosyal medyada ve siyaset kulislerinde muhtarlıkların kaldırılabileceği yönündeki iddiaların yayılmasıyla birlikte vatandaşlar ve muhtarlar, “Muhtarlıklar kaldırılacak mı?” sorusuna yanıt arıyor.
Muhtarlıkların kaldırılmasına ilişkin kesinleşmiş ya da yürürlüğe girmiş resmi bir karar bulunmuyor. MHP’nin büyükşehir belediyelerinin yönetim yapısına ilişkin önerileri arasında büyükşehirlerdeki muhtarlıkların kaldırılmasının da konuşulduğu öne sürülse de, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli daha sonra yaptığı açıklamada muhtarlıkların kaldırılmasını istemediklerini belirtmişti. Muhtar dernekleri ve sendikaları ise muhtarlık kurumunun kaldırılmak yerine güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor. İşte konuya dair bilinenler.
Şu an için muhtarlıkların kaldırılmasına yönelik Meclis’e sunulmuş bir kanun teklifi ya da yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor. Muhtarlık kurumu, mevcut mevzuat kapsamında görevini sürdürüyor. Muhtarlıkların geleceğine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılabilmesi için yasal düzenleme gerekiyor.
Muhtarlıkların kaldırılabileceği yönündeki tartışmalar, MHP’nin büyükşehir belediyelerinin yönetim yapısına ilişkin önerilerinin yeniden gündeme gelmesiyle alevlendi. Basına yansıyan bilgilere göre önerilerde büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarının aynı oy pusulasında seçilmesi, ilçe belediyelerinin yetkilerinin artırılması ve büyükşehirlerdeki muhtarlıkların kaldırılması gibi başlıklar yer alıyor. Bazı MHP kurmaylarının, büyükşehirlerde muhtarların geçmişe göre daha az etkin olduğu değerlendirmesinde bulunduğu aktarıldı.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise daha sonra yaptığı açıklamada, muhtarlıkların kaldırılmasını istemediklerini açıkça ifade etmişti. Bu nedenle muhtarlıkların kaldırılacağına ilişkin iddiaların kesinleşmiş bir siyasi karar niteliği taşımadığı görülüyor.
Son dönemde sosyal medyada bazı kullanıcılar, e-Devlet hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte ikametgâh gibi pek çok belgenin artık dijital ortamda alınabildiğini öne sürerek muhtarlık sisteminin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Bu paylaşımlar, muhtarlıkların günümüzdeki işlevine ilişkin tartışmayı geniş kitlelere taşıdı.
Muhtar dernekleri ve sendikaları, muhtarlıkların kaldırılmasına yönelik görüşlere tepki gösterdi. Muhtar temsilcileri, muhtarlığın devlet ile vatandaş arasındaki en yakın köprü olduğunu, kurumun kaldırılmak yerine yetki ve imkânlarının artırılarak güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. 19 Ekim Muhtarlar Günü’nde düzenlenen etkinliklerde de muhtarlar, kurumun geleceğine ilişkin kaygılarını dile getirdi. Daha önce Türkiye Muhtarlar Federasyonu ve Muhtarlar Konfederasyonu yöneticileri de yaptıkları görüşmelerde hükümetin gündeminde muhtarlık kurumunun kaldırılmasına yönelik bir çalışma bulunmadığını açıklamıştı.
Tartışmalar ağırlıklı olarak büyükşehirlerdeki mahalle muhtarlıklarına odaklanıyor. Köy muhtarlıklarının kaldırılmasına yönelik gündeme gelmiş bir öneri bulunmuyor. Bazı yorumlarda ise köy muhtarlarının yetkilerinin artırılması gerektiği dile getiriliyor.
Muhtarlık sisteminde herhangi bir değişiklik yapılabilmesi için TBMM’de kanun düzenlemesi yapılması gerekiyor. Bu konuda bir kanun teklifi hazırlanması ya da Meclis’e sunulması halinde ayrıntılar netlik kazanacak. Resmi bir gelişme yaşanması halinde haberimiz güncellenecek.