AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya'nın güvenlik taleplerine odaklanmanın ateşkesi gölgeleyip Rusya'nın kurduğu tuzağa düşme riski yaratacağı uyarısında bulundu. Kallas, Dublin'deki AB Liderler Zirvesi öncesinde odağın ateşkeste kalması gerektiğini söyledi.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya'nın güvenlik mimarisine ilişkin taleplerine odaklanmanın, dikkatleri ateşkesten uzaklaştırma ve Rusya'nın kurduğu bir "tuzağa" düşme riskini beraberinde getireceği konusunda uyarıda bulundu.
AB ülkelerinin liderleri, İrlanda'nın başkenti Dublin'de yapay zekanın ekonomik ve toplumsal etkileri, rekabetçilik ve Ukrayna gündemleriyle gerçekleştirilen gayriresmi AB Liderler Zirvesi'nde bir araya geliyor. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas zirve öncesi gazetecilere açıklamalarda bulundu. Kallas, bugün önce yapay zekayı ve yapay zekanın karanlık tarafını, ardından Rusya ile Ukrayna arasındaki barış görüşmelerini masaya yatıracaklarını söyledi.
Yaptığı açıklamada Kallas, "(ABD'li müzakereci) Jared Kushner'in benim 1.5 sene önce söylediğim şeyi nihayet kabul ettiğini gördük. Rusya ile Ukrayna arasında yapılacak herhangi bir anlaşmanın uygulanabilmesi için Avrupalılara da ihtiyaç var. Bu nedenle Avrupalılar masada olmalı. Umarım sadee masada olmakla kalmayız ve müzakerelerin sonucunu da gerçekten etkileriz" dedi. Ukrayna'daki hedeflerinin önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve sonra diğer görüşmeler olduğunu tekrar eden Kallas, "Rusya hala azami taleplerini sunarken, biz de azami taleplere bağlı kalmalı ve müzakerelere oradan başlamalıyız. Avrupa dışişleri bakanlarıyla bunun hazırlığını yaptık" diye konuştu.
Avrupa'nın güvenlik mimarisiyle ilgili kırmızı çizgilere ilişkin bir soruya cevap veren Kallas, "Ateşkes için baskı yapmaya devam ettiğimiz anlaşmaya bağlı kalırsak iyi bir konumdayız. Eğer Avrupa güvenlik mimarisi hakkında tartışmaya başlama tuzağına düşersek o zaman daha iyi bir durumda olacağımızı düşünmüyorum. Rusya'nın güvenlik mimarisi konusunda ne istediğini konuşmaya başlarsak aslında Rusya'nın bize kurduğu tuzağa düşeriz" dedi.
Kallas, odağın ateşkeste kalması gerektiğini ifade etti.
Müzakerelerde Avrupa'yı kimin temsil edeceğine ilişkin bir soruya cevabında Kallas, "Tüm üye devletler, Avrupa'yı dış politika ve güvenlik politikalarında temsil edecek kişinin ben olduğum konusunda anlaştı. Bu karar, böyle bir durumun yaşanacağının açık olduğu 2024 yılında alındı. Rusların beni istemediğini biliyorum. Ama bizim Rusya'yı kimin temsil edeceği konusunda söz hakkımız var mı? Yok. Güçlü bir ekibimiz olmalı ve ben de bu işi dışişleri bakanlarıyla birlikte yapmaya hazırım" şeklinde konuştu.
Avrupa'nın zaten sahip olduğu formatları kullanması gerektiğini savunan Kallas, "Elbette üye devletlerin söyledikleriyle bağlıyım. Kendimi temsil etmiyorum. 2 yıldır yaptığım gibi 27 ülkeyi temsil ediyorum" ifadelerini kullandı.
Rusya'nın 2021'deki taleplerini masaya getirmek istediğini ve bundan endişesi olup olmadığı sorusuna Kallas, "Rusya, taleplerini en üst düzeyde sunuyor. Bu yüzden ben de Avrupa dışişleri bakanlarıyla birlikte Avrupa'nın en üst düzey taleplerini hazırladım. Çünkü onlar en yüksek taleplerle başlıyorsa biz de öyle başlamalıyız ki gerçek bir müzakere olsun" diye yanıt verdi.
Yetkiye sahip olduğuna göre niçin inisiyatif almadığı sorusuna ise Kallas, "Bizim yerleşik kurumlarımız var. Dolayısıyla ABD'lilerin yaptığı gibi kurumsal görevi olmayan herhangi bir kişiyi gönderemeyiz. Aynı yöntemleri kopyalamamamız gerektiği açık. Bu yüzden bunu da görüşüyoruz. Benim şimdiye kadar yaptığım, müzakereleri hazırlamak oldu" cevabını verdi.
Avrupa'yı kimin temsil edeceğine liderlerin karar verebileceğini söyleyen Kallas, "Ancak bence önemli olan içerik, bunun hangi temele dayandığı, yetkinin ne olduğu ve buradan hareket edilmesi" dedi. Rusya'nın kendisini neden müzakereci olarak görmek istemediğini düşündüğü sorusuna Kallas, "Karşılarında güçlü birini istemiyorlar. Çünkü her zaman yaptıkları gibi azami taleplerini dayatmak istiyorlar. Çünkü taktikleri çok açık: önce tehditler ve ültimatomlar veriyorsunuz, güç kullanıyorsunuz ve sonra bekliyorsunuz, çünkü Batı'da her zaman size daha önce sahip olmadığınız bir şey sunacak insanlar olacaktır ne her seferinde daha da ileri gidiyorsunuz. Dolayısıyla biriyle pazarlık yapıyorsanız, istediğinizi elde edebilmek için karşı tarafın olabildiğince zayıf olmasını istersiniz" ifadeleriyle cevap verdi. Kallas, "Ama buna karar vermek onlara düşmez. Aksi takdirde onlara bu konuda söz hakkı tanırsak aslında sahip olmamaları gereken bir koz vermiş oluruz" şeklinde konuştu.
AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen de zirve öncesindeki açıklamasında Ukrayna'ya ilişkin, "Hem çıkarlarımızı korumak hem de Ukrayna'yı desteklemek için Avrupa'nın barış görüşmelerine dahil edilmesi gerektiğinin açık olduğunu düşünüyorum" dedi. Von der Leyen, "Bu kapsamda Komisyon olarak bir sonraki AB Liderler Zirvesi'nden önce Ukrayna'nın 2027'deki ihtiyaçlarının finansmanına ilişkin bir öneri ve 22. yaptırım paketini sunacağız" ifadelerini kullandı.
Estonya Başbakanı Kristen Michal ise bugün Ukrayna'yı ve finansmanın nasıl sağlanacağını görüşeceklerini ifade ederek, "Önümüzdeki kışın bir kez daha cehennem gibi geçeceği açık. Rusya, ısınmayla ilgili her şeyi, su tesislerini, hatta kanalizasyonu, elektrik altyapısını ve benzerlerini bombalıyor. Dolayısıyla bizim finansmanımıza ve desteğimize ihtiyaçları var" dedi.
Asıl önemli konunun ise barış olduğunu ifade eden Michal, barış görüşmelerinde Avrupa'nın her zaman masada olduğunu düşündüğünü, ancak buradaki rolünün arabuluculuk olmadığını söyledi. Michal, "Çünkü bu, yaptırımlardan ve benzeri önlemlerden vazgeçmemiz anlamına gelir. Planımız, Ukrayna'ya yardım etmek ve Rusya'ya baskı uygulamak" şeklinde konuştu. Estonyalı lider, "Avrupa'nın temsil edilmesi gerektiğini söylüyorsak Avrupa halkına ve ülkelerimize karşı kurumsal sorumluluk taşıyan kişilere sahip olduğumuz da açık" dedi. Michal, "Önerim, Avrupa ülkelerine ve Avrupa halkına karşı uzun vadeli, kurumsal sorumluluk taşıyan kişilerin temsil görevini üstlenmesi. Konsey Başkanı olarak Antonio Costa ve Yüksek Temsilci (Kaja Kallas). Yani durum oldukça açık" ifadelerine yer verdi.