İSKİ Genel Müdürü Başa, İBB Meclisi'ndeki İSKİ Genel Kurulu'nda 2027 için 145 milyar TL gelir ve 153 milyar TL gider bütçesi öngördüklerini açıkladı. Başa, 74 milyar 726 milyon TL'lik yatırım teklifini açıklarken bütçenin yarısından fazlasını yatırımlara ayırdıklarını belirtti.
Haber: Oktay YILDIRIM - Kamera: Belçim KILIÇKIRAN
(İSTANBUL) İSKİ Genel Müdürü Doç. Dr. Şafak Başa, "2027 yılı için 145 milyar TL gelir, 153 milyar TL gider bütçesi öngörüyoruz. Yaklaşık 8 milyar TL net finansman kaynağıyla bütçe denkliğini sağladık. 2027 yılı yatırım programımızda yer alan projelere ilişkin toplam yatırım teklifimiz 74 milyar 726 milyon TL'dir. Bunun 10 milyar 680 milyon lirasını içme suyu, 27 milyar 726 milyon lirasını atık su, 18 milyar 174 milyon lirasını büyük onarım, 18 milyar 218 milyon lirasını ise diğer yatırım projelerine ayırdık. Bütçemizin yarısından fazlasını yatırımlara ayırarak İstanbul'un geleceğine yatırım yapıyoruz." dedi.
İBB Meclisi Kasım ayının toplantılarının 4. Bileşimin Meclis 2. Başkan Vekili Gencay Özcan Başkanlığı'nda Saraçhane Yerleşkesinde yapıldı. Mecliste gerçekleşen İSKİ Genel Kurulu'nda İSKİ bütçesi konuşuldu. İSKİ Genel Müdürü Doç. Dr. Şafak Başa, 2027 yılı bütçesi ve yatırım bütçesini sundu. Başa konuşmasında şunları söyledi:
"İSTANBUL'UN SU TALEBİ NÜFUS ARTIŞININ ÜÇ KATI HIZLA BÜYÜDÜ"
"Günlük toplam 5 milyon 58 bin metreküp kapasiteli 25 içme suyu arıtma tesisimizle 2026 yılında İstanbul'a yaklaşık 1 milyar 150 milyon metreküp su sağlayacağız. Günlük ortalama tüketimimiz 3 milyon 200 bin metreküptür. Son 10 yılda İstanbul'un nüfusu yüzde 6,4 artarken su tüketimi yüzde 18 arttı. Buna rağmen İstanbul'a kesintisiz su sağlamaya devam ettik. 2023 yılında tamamladığımız Master Plan ile şehrimizin 2053 yılına kadar olan su ve atık su yönetiminin yol haritasını oluşturduk."
"2019'DAN BU YANA 1.075 KİLOMETRE İÇME SUYU ŞEBEKESİ İNŞA ETTİK"
İçme suyu yatırımlarına ilişkin bilgi veren Başa, "Haziran 2019'dan bugüne 1.075 kilometre içme suyu şebekesi, 312 kilometre isale hattı ve 23 kilometre içme suyu tüneli inşa ettik. 13 içme suyu deposunu, 11 terfi merkezini ve 5 yeni arıtma tesisini hizmete aldık. Günlük 120 bin metreküp kapasiteli Terkos Yusuf Ziya Ortaç İçme Suyu Arıtma Tesisini de hizmete açtık. Cumhuriyet İçme Suyu Arıtma Tesisimizin ikinci kademe çalışmalarını sürdürüyoruz. Bu yatırımla Asya Yakası'ndan Avrupa Yakası'na su iletim kapasitemizi yüzde 50 artıracağız." dedi.
"KAĞITHANE–BAHÇELİEVLER–SEFAKÖY İÇME SUYU TÜNELİNİ HİZMETE ALDIK"
Büyük ölçekli içme suyu tünellerinin tamamlandığını belirten Başa, "20,6 kilometre uzunluğundaki Kağıthane–Bahçelievler–Sefaköy İçme Suyu Tünelini tamamlayarak sisteme kazandırdık. Günlük 1 milyon 500 bin metreküp kapasiteli tünelimiz, Melen suyunu Avrupa Yakası'nın iç ve batı kesimlerine ulaştıracak. Ayrıca 2,5 kilometrelik Yeni Büyükçekmece Varyant Tünelini bir yılda tamamladık. İkitelli ile Esenyurt arasında inşa ettiğimiz 14 bin 300 metrelik isale hattıyla da Esenyurt, Avcılar, Beylikdüzü ve Büyükçekmece'nin su iletim kapasitesini iki katına çıkaracağız" ifadesini kullandı.
"DENİZ SUYU ARITMA TESİSİ İÇİN İHALE KARARI ALDIK"
Yeni su kaynaklarına yönelik çalışmalara değinen Başa, "Esenyurt ve Şile'de iki yeni içme suyu deposunu tamamladık. Toplam 125 bin metreküp kapasiteli 9 yeni deponun yapımı sürüyor. Cumhuriyet İçme Suyu Arıtma Tesisi Terfi Merkezi ile günlük su iletim kapasitesini 1 milyon metreküpten 3 milyon metreküpe çıkaracağız. Ayrıca Silivri bölgesinde günlük 100 bin metreküp kapasiteli Deniz Suyu Arıtma Tesisis inşa etmek amacıyla ihale kararı aldık" dedi.
"195 MİLYON METREKÜP SU TASARRUFU SAĞLADIK"
Su kayıp ve kaçaklarıyla mücadeleyi değerlendiren Başa, şu ifadeleri kullandı:
"2019 yılında yüzde 22,32 olan su kayıp-kaçak oranını yüzde 18,48'e düşürdük. Bu çalışmalarla İstanbul'un yaklaşık 60 günlük tüketimine karşılık gelen 195 milyon metreküp su tasarrufu sağladık. İçme suyu havzalarımızı korumak amacıyla 2026 yılında mevzuata aykırı 208 yapının yıkımını gerçekleştirdik. 306 bin metrekare alanı kamulaştırdık. Büyükçekmece Gölü çevresinde ise 12,5 milyon metrekarelik Doğal Yaşam Parkı projemizi etaplar halinde hayata geçiriyoruz."
"İLERİ BİYOLOJİK ARITMA TESİSİ SAYIMIZI 10'DAN 64'E ÇIKARDIK"
Atık su yatırımlarını anlatan Başa, "2019'dan bu yana 2 bin 160 kilometre atık su şebekesi, 282 kilometre kolektör, 34 kilometre atık su ve yağmur suyu tüneli, 294 kilometre yağmur suyu hattı ve 120 kilometre dere ıslahı tamamladık. 10 yeni atık su arıtma tesisi inşa ettik. Biyolojik ve ileri biyolojik arıtma oranımızı yüzde 38'den yüzde 58'e yükselttik. İleri biyolojik arıtma tesisi sayımızı ise 10'dan 64'e çıkardık. Devam eden ve planlanan yatırımlarımızla bu sayıyı 75'e ulaştırmayı hedefliyoruz." dedi.
"AMBARLI ARITMA TESİSİNİN KAPASİTESİNİ 1 MİLYON METREKÜPE ÇIKARACAĞIZ"
Başa, Marmara Denizi'nin korunmasına yönelik projeleri şöyle açıkladı:
"Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisimizin günlük 600 bin metreküp kapasiteli ikinci kademesinin ihalesini gerçekleştirdik. Yaklaşık 18 milyar liralık bu yatırımla toplam kapasitemiz günlük 1 milyon metreküpe ulaşacak. Ayrıca Paşaköy tesisimizin kapasitesini 254 bin metreküpe çıkarıyoruz. Ataköy, Yenikapı ve Başakşehir ileri biyolojik arıtma tesisleri için de ihale süreçlerini yürütüyoruz. Kırsal mahallelerdeki 51 tesisimizi ileri biyolojik arıtmaya dönüştürdük."
"MÜSİLAJLA MÜCADELE İÇİN İKİ BÜYÜK ATIK SU TÜNELİ PLANLIYORUZ"
Müsilajla mücadelede yeni projelerin önemine dikkat çeken Başa, "Anadolu Yakası'nda Kadıköy–Riva Atık Su Tüneli, Avrupa Yakası'nda ise Baltalimanı–Kısırkaya Atık Su Tüneli projelerini planlıyoruz. Bu tüneller aracılığıyla atık suları Riva ve Kısırkaya'da kurulacak ileri biyolojik arıtma tesislerine taşıyacağız. Projelerin finansmanı için İller Bankası ile görüşmelerimizi sürdürüyoruz. Yer tahsisi ve izinler konusunda ilgili kurumların desteğini bekliyoruz." dedi.
"185 KRİTİK NOKTADA SEL VE TAŞKIN SORUNUNU ÇÖZÜME KAVUŞTURDUK"
Ekim ayında yaşanan aşırı yağışları değerlendiren Başa, "İstanbul'da son 84 yılın en şiddetli meteorolojik olaylarından birini yaşadık. Bazı bölgelerde metrekareye düşen yağış miktarı 300 kilograma yaklaştı. Yaptığımız altyapı yatırımları taşkın riskinin azaltılmasına katkı sağladı. 185 kritik noktada kronikleşen sorunları çözüme kavuşturduk. Ayamama Deresi'nde ıslah çalışmalarını tamamladık. Basın Ekspres Kavşağı'nda 40 metre uzunluğunda yeni köprü inşa ettik. Ayazağa Deresi'nde çalışmalarımız devam ediyor. 2027 yatırım programımızda yaklaşık 40 kilometre yeni dere ıslahı öngörüyoruz" ifadelerini kullandı.
"İSTANBUL'DA 4 BİN 429 KİLOMETRE ISLAH EDİLMEMİŞ DERE BULUNUYOR"
Dere ıslahındaki yetki sorunlarına dikkat çeken Başa, "İstanbul'da toplam 2 bin 772 dere ve 5 bin 71 kilometre dere uzunluğu bulunuyor. Bugüne kadar farklı kurumlar tarafından 642 kilometre dere ıslah edildi. Islah edilmemiş 4 bin 429 kilometre dere var. Dere yataklarındaki işgaller, kamulaştırma sorunları ve kurumlar arasındaki yetki karmaşası çalışmalarımızı zorlaştırıyor. Bu nedenle Taşkın Kanunu'nun çıkarılması büyük önem taşıyor. İSKİ olarak sorumluluktan kaçmıyoruz ancak kurumların görevlerinin netleştirilmesi gerekiyor." dedi.
"ATIK SU TÜNELLERİYLE MARMARA VE KARADENİZ'İ KORUYORUZ"
Devam eden tünel yatırımlarını anlatan Başa, "Ataköy ve Ambarlı Atık Su Tünellerini" tamamladığımızda Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisini devre dışı bırakacağız. Atık suları ileri biyolojik arıtmaya yönlendireceğiz. Kilyos, Riva, Mahmutşevketpaşa ve Reşadiye tünelleriyle Karadeniz'e ulaşan atık suları kontrol altına alacağız. Kemerburgaz'da 6 bin 350 metrelik yeni atık su tüneli inşa edeceğiz. Melen Havzası'nda 94 kilometre atık su şebekesi ve kolektör tamamladık. 2019'dan bu yana 189 noktada denizlere, Boğaz'a ve derelere atık su girişini önledik" ifadelerini kullandı.
"DEPREME KARŞI 51 ESNEK BORU BAĞLANTI PARÇASININ MONTAJINI TAMAMLADIK"
Deprem hazırlıklarını değerlendiren Başa, "Büyükçekmece, Alibey ve Ömerli barajlarının güçlendirilmesi için DSİ ile çalışmalar yürütüyoruz. Terkos Barajı'nın ise yeniden inşasını planlıyoruz. İçme suyu hatlarımızın depremde zarar görmesini azaltmak amacıyla 51 esnek boru bağlantı parçasının montajını tamamladık. Yıl sonunda bu sayıyı 60'a çıkaracağız. Başlangıçta Japonya'dan ithal ettiğimiz bu parçaları artık Türkiye'de ürettiriyoruz. Projemiz Avrasya Su Fuarı'nda birincilik ödülüne layık görüldü." dedi.
"ARAMA KURTARMA PERSONELİMİZİ 130'A ÇIKARDIK"
Afet müdahale kapasitesinin güçlendirildiğini belirten Başa, "2019'dan bu yana arama kurtarma personelimizi 35'ten 130'a, afet araçlarımızı 1'den 12'ye çıkardık. Köpekli arama timi ve beş kişilik su altı arama kurtarma ekibi kurduk. Lojistik merkezlerimizi güçlendirdik. İstanbul genelindeki yangın hidrantı sayımızı da 10 bin 720'ye ulaştırdık." ifadelerini kullandı.
"ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YÜZDE 50 SU İNDİRİMİ ÖNERİYORUZ"
Sosyal belediyecilik ve dijital dönüşüm çalışmalarına da değinen Başa sözlerini şöyle tamamladı:
"Üniversite öğrencilerimizin ikamet ettikleri konutlarda su ve atık su tarifesinin yüzde 50 indirimli uygulanmasını Genel Kurulumuzun onayına sunduk. Dijital fatura kullanıcı sayımız 850 bine ulaştı. Bugüne kadar 35 milyon dijital fatura gönderdik. Ayrıca 10 binin üzerinde yapının yağmur suyu hasadı projesini onayladık. Hayata geçirdiğimiz İSKİ AI yapay zeka platformuyla su talebini daha doğru tahmin etmeyi, kayıp ve kaçakları daha erken tespit etmeyi ve altyapı arızalarını önceden öngörmeyi hedefliyoruz. İstanbul'un geleceğini güvence altına almak için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz."