HABAŞ'ta 9 Kasım'da 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamaya ilişkin DEM Parti'nin Meclis araştırma önergesi AK Parti ve MHP oylarıyla kabul edilmedi. DEM Partili Çubuk iş güvenliği önlemlerinin alınmadığını öne sürdü; YENİ Partili Gökçen üretimin durdurulmadığını belirtti.
(TBMM) - Dem Parti'nin HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım'da meydana gelen ve 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamaya ilişkin verdiği Meclis araştırması önergesi üzerine konuşan DEM Parti İzmir Milletvekili Burcugül Çubuk, fabrikada yıllardır işçilerin öldüğünü, yaralandığını ve iş güvenliği önlemlerinin alınmadığını öne sürdü. YENİ Parti İzmir Milletvekili Gökçe Gökçen, patlamanın ardından üretimin durdurulmadığını ve işçilerin yeni vardiyaya çağrılmaya devam ettiğini belirterek, "18 kişinin ölmesinden rahatsız değilsiniz, halkın bunu bilmesinden rahatsızsınız" dedi. DEM Parti'nin önergesi AK Parti ve MHP'nin oylarıyla kabul edilmedi.
TBMM Başkanvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu'nda, partilerin grup önerileri görüşüldü.
DEM Parti, HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım'da meydana gelen patlamaya ilişkin Meclis araştırması önergesi verdi. Önerge üzerine konuşan DEM Parti İzmir Milletvekili Burcugül Çubuk, patlamada hayatını kaybeden işçi sayısının 18'den 19'a yükseldiğini belirterek, fabrikada yıllardır işçilerin öldüğünü, yaralandığını ve sağlıklarını kaybettiğini söyledi.
Çubuk, 2025 yılında işçilerden maaşlarının yüzde 30'unun düşürülmesinin ya da işten ayrılmalarının istendiğini, bu süreçte deneyimli işçilerin fabrikadan ayrıldığını ve sistemin taşeronlar üzerinden sürdüğünü ifade etti. Fabrikada daha önce yaşanan iş kazalarına ve patlamalara ilişkin işçilerden edindikleri bilgileri aktaran Çubuk, 21 Ekim'de yüksekten düşerek hayatını kaybeden Hakan Doğan'a ölümünden sonra güvenlik ekipmanı giydirilmeye çalışıldığını söyledi.
Çubuk, hayatını kaybeden işçiler arasında 61 yaşında, emekli ve fabrikada yalnızca dört gündür çalışan Abdülkadir Kınacı'nın da bulunduğunu belirtti. İlk iş günü olan ve Manisa'dan çalışmak için gelen işçilerin de yaşamını yitirdiğini ifade eden Çubuk, işçilerin işsizlik ve yoksulluk nedeniyle bu koşullarda çalışmak zorunda bırakıldığını söyledi. HABAŞ'ın ve şirket sahibi Mehmet Rüştü Başaran'ın haberleştirilmesinin ardından Evrensel gazetesinin İzmir bürosunun kurşunlandığını, gazetenin taleplerine rağmen olayın şirket ve patron yönünden araştırılmadığını dile getiren Çubuk, "Kimler koruyor? Kolluyor? Önünü açıyor?" diye sordu. Çubuk, şunları söyledi:
"Nemrut Limanı'ndan İsrail'e çelik gönderen HABAŞ'ın patlayan fabrikasının hemen yanında bir inşaat yükseliyor, dev bir inşaat, bir haddehane inşaatı, HABAŞ'ın haddehane inşaatı. Herhangi bir kirişi, vinci, kazanı, merdiveni, iskeleyi cinayet işlemeden çalıştırmayan HABAŞ'a, şirkete yeni bir suç mahalli açılıyor. Suç mahalli diyoruz çünkü bile isteye işçiyi kar hırsına kurban eden kapitalizm, kapitalizmin çarkı karşımızdaki. Sizler yani patronlar sınıfı 'İş kazası' diyorsunuz. Bizler, işçi sınıfı 'Kaza değil, cinayet' diyoruz. Öngörülebilir, engellenebilir fakat önemsenmeyen gözden çıkarılabilir. Bugün iş yerlerinde hangi sendikaya üye olacağına karar veren patronları denetlemeyen Çalışma Bakanlığı teşvik veriyorsa bu patronlara, işte sermaye-devlet ittifakıdır bu. İşçi sınıfına, kendi sınıfımıza çağrımızdır: Yaşamak için, yaşanılabilir ücret için kurtuluşumuz kendi örgütlü mücadelemizde. Madem patronlar üretim durmasın diye bizleri katlediyor, suçlar işliyor, biz de üretimden gelen gücümüzü kullanalım, genel grev, genel direnişle gücümüzü ortaya koyalım."
GÖKÇEN: İŞÇİLER ÖLDÜKTEN SONRA DA ÜRETİM DURDURULMADI
YENİ Parti Grubu adına söz alan İzmir Milletvekili Gökçe Gökçen de HABAŞ'taki patlamada hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı diledi. Evrensel gazetesinin kazadan önce şirket hakkında uyarılarda bulunduğunu, gazetenin İzmir temsilciliğinin ise beş gün sonra kurşunlandığını hatırlatan Gökçen, olayın "mala zarar verme" olarak nitelendirilerek HABAŞ'la bağlantılar araştırılmadan kapatılmak istendiğini söyledi.
Şirketin 2025 raporunda iş kazalarının arttığını, taşeron işçilerindeki artışın daha yüksek olduğunu belirttiğini aktaran Gökçen, Çalışma Bakanlığı'nın ise gelişmeleri izlemekle yetindiğini savundu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın patlamaya ilişkin açıklamasını eleştiren Gökçen, bir işçi yakınının sözlerini, "Ya, bize bir ölü listesi bile vermediler, bizimle dalga geçtiler. Sabahtan akşama kadar fabrika önünde, hastane önünde insanlar, aileler yakınlarını beklediler. Gelen cevap: 'Yanıklar sebebiyle DNA eşleştirmesi yapamıyoruz'" diyerek aktardı.
Gökçen, patlamanın ardından üretimin durdurulmadığını ve yeni vardiya için işçi taşınmaya devam edildiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Kaza oldu, işçiler öldü hala yeni vardiya için işçi taşımaya devam ettiler. Nasıl bir gözü dönmüşlükse bu, üretim bile durdurulmadı ilk başta. Ciddi anlamda sıkıntı oldu, öyle mi? On binlerce işçi çalıştırıyorsunuz, dünyanın parasını kazanıyorsunuz 'Bir önlem alın ya, bir önlem' diyen işçiyi gözaltına aldınız. Ciddi anlamda sıkıntı oldu, basın yasağı getirdiniz, 18 kişinin ölmesinden rahatsız değilsiniz, halkın bunu bilmesinden rahatsızsınız. Bu yapılan aslında emeğe karşı sermayenin tercih edilmesinden ibaret değil, sırf bir sömürü sisteminin sürmesi için paraya karşı insan canının sistematik olarak feda edilmesi demek.
2026 yılındayız. Bu çağda bizim daha az çalışma saatlerini, ilk sene ve her sene izin hakkını, tatil hakkını, sendika hakkının etkili kullanımını yani insanca yaşamayı konuşmamız gerekiyordu. Bu çağda bizim yapay zekanın iş alanlarını hızlıca dönüştürmesine karşı doğru bir planlamayı konuşmamız gerekiyordu ama insanların önce ellerini yaktığını, sonra bunu 'iş kazası' diye rapor edemediğini, sonra da iş cinayetinde öldüğünü, hakkını arayan işçinin sektöründeki bütün patronlarca fişlendiğini konuşmuyor olmamız gerekiyordu. İşçinin kardeşi ne diyor biliyor musunuz? 'Ölüler kendi hakkını savunamaz, bu bizim görevimiz'. Bunu nerede gördü de böyle söylüyor? Biz burada o işçilerin canını korumakla yükümlü olan yürütmeyi denetlemek üzere bulunuyoruz. Bu bizim anayasal görevimiz, insani sorumluluğumuz. Görevimizi yapalım, önergeyi kabul edelim ve çalışmalara geç de olsa başlayalım, Meclisin onurunu kurtaralım."
KIŞ: İHMAL İDDİALARI ARAŞTIRILSIN, SORUMLULAR HESAP VERSİN
CHP Grubu adına söz alan Mersin Milletvekili Gülcan Kış da HABAŞ'ta yaşanan işçi ölümlerinin yeni olmadığını belirterek, 1990 yılında dört işçinin ölümüyle başlayan tablonun patlamalar, vinç kazaları ve yüksekten düşmelerle 2026 yılına kadar sürdüğünü söyledi. Kış, 21 Ekim ve 5 Kasım'da birer işçinin, dört gün sonra ise 18 işçinin hayatını kaybettiğini hatırlatarak, "Bu ölümler artık bilinçli bir cinayete dönüşmüştür" dedi.
Yaşanan ölümlerin ardından hangi önlemlerin alındığının ve eksikliklerin giderilip giderilmediğinin araştırılması gerektiğini söyleyen Kış, 38 yaşındaki Ferhat Maraşlı'nın 15 yıldır fabrikada çalıştığını, ev borcunu ödedikten sonra işten ayrılmayı planladığını ancak yaşamını yitirdiğini anlattı. Kış, 25 yaşındaki mühendis Kadir Kaan Özçelik'in de patlamadan önce iş yerinde ellerinin yandığını, kız kardeşinin bu durumu iş kazası olarak bildirmesi halinde işten atılmakla tehdit edildiğini söylediğini aktararak, şu değerlendirmede bulundu:
"Üniversiteye hazırlanan kardeşinin eğitim masraflarını karşılayan bu gencin yaşadıklarının hesabı sorulmayacak mı? Bu vatandaşlarımızın hepsinin evine dönme hakkı yok mu? Buradan sormak istiyorum. Üstelik bunlar şirketin açıkladığı rakamlar. HABAŞ'ın raporlarına göre, 2024'te kayıp günlü kazalar 147, 2025te 229, taşeron işçilerinde 38'den 83'e yükselmiş durumda. Bakanlık bunları bilmiyor mu? Gerçekte ne yaşandığını öğrenmek için Meclisin araştırma yapmasından kim, neden rahatsız olsun? İhmal iddiaları araştırılsın, sorumlular hesap versin diyoruz. Cumhuriyet Halk Partisi olarak DEM Grubunun Meclis araştırma önergesini destekliyoruz."
DEM Parti'nin önergesi AK Parti ve MHP'nin oylarıyla kabul edilmedi.