İstikbal Postası – Söyleşi
Röportaj: Fatma FEYZİOĞLU SERİN
Türkiye; siyasi, ekonomik ve toplumsal açıdan önemli bir dönemeçten geçiyor. İktidar partisinin kendi içindeki tartışmalar, kamuoyunda güven kaybına yol açan gelişmeler, muhalefetin siyasi tutumu ve sosyal medyada yürütülen siyasi propaganda, ülke gündeminin önde gelen konuları arasında yer alıyor. AK Parti içerisinde uzun yıllar siyaset yapmış, milletvekilliği görevinde bulunmuş ve zaman zaman parti politikalarına ilişkin dikkat çekici çıkışlarıyla gündeme gelmiş Metin Külünk ile Türkiye siyasetinin bugünü ve yarını üzerine konuştuk.
İstikbal Postası Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Fatma Feyzioğlu Serin’in sorularını yanıtlayan Metin Külünk’e; fon soruşturmasını, Fatma Betül Sayan Kaya hakkındaki tartışmaları, AK Parti’nin mevcut durumunu, muhalefetin siyaset anlayışını, sosyal medyada AK Parti adına hareket ettiğini söyleyen hesapların partiye zarar verdiği iddialarını ve kendi siyasi geleceğine ilişkin planlarını sorduk.
Fatma Feyzioğlu Serin: Türkiye’de gündeme gelen fon krizini nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu krizin siyasi ve kurumsal boyutları hakkında neler söylemek istersiniz?
Metin Külünk: Türkiye’de 17 Eylül’den bu yana yaşanan fon krizi gibi krizler, dünyanın pek çok ülkesinde yaşanıyor. Sermaye piyasalarında ortaya çıkan bu krizlerin, her ülkenin kendi şartlarına göre, siyaset ve devlet yönetimi üzerinde derin etkileri oluyor.
Dünya, eski düzenin tasfiye edildiği bir geçiş döneminde. Tarihte büyük geçişler ağır krizlerin ve büyük savaşların sonucunda yaşandı. Velhasıl, halklar ezilir, elitler veya küresel ölçekte sistem değişir; bedeli halklar öder.
Görünenler, görünmeyenleri saklar.
Kanaatimce Türkiye’de yaşanan fon soygunu krizi, son 26 yıllık tarihimizin en ağır krizidir. Bunun iki boyutu var: Birincisi, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan Beyefendi, kendi siyasi tarihinin en sert operasyonuyla karşı karşıya. Çünkü burada güvenmedikleri değil, güvenmek istedikleri üzerinden bir psikoloji yürütülüyor. O, büyük bir erdemle aldatıldığını söylemişti zaten; bugünse onu aldatmamasını beklediklerinden görüyor yaşadığını. Bu, kaldırılabilir bir yük değil. Fakat Erdoğan, onunla memleket için gerçekten yürüyenlerin dava bilinci ve sevgisiyle bunu da kaldıracak. Kamuoyu dahi bunu gösteriyor.
Akıl ve dinamizm yorgunluğu,
İkincisi, 24 yıl boyunca üst üste seçimlerden iktidar olarak çıkmanın beraberinde getirdiği bir akıl ve dinamizm yorgunluğu ile lidere ayak uyduramama yorgunluğu mümkündür; gayet doğaldır. Buna, toplumun yıllardır aynı yüzleri görmesini de ekleyelim. Liderin emanet ettiği kadrolar, onun bulunduğu rakımda küresel ölçekte verdiği mücadeleye ayak uyduramamış; içeride liderin toplumsal gücünü koruyup geliştirecek bir model üretememiş olabilir. Bütün bunları yan yana koyduğumuzda, toplumda da ciddi bir yorgunluk oluştuğunu kabul edelim.
Bu, Sayın Erdoğan’ın en ağır krizi. Neden? Çünkü bugüne kadar yaşanan krizlerin tamamında iktidarın dışından gelen baskılar belirleyiciydi. Ülke içinde iktidarın dışındaki odakların ve Türkiye’yi istedikleri gibi konumlandırmak isteyen ülkelerin, içerideki unsurlarla birlikte yürüttükleri operasyonlar söz konusuydu. Oysa bu krizin merkezinde doğrudan iç dinamikler var.
Sayın Erdoğan’ın liderliğinin en ağır krizidir.
AK Parti’nin kurucu değerlerinin sorgulanmasına sebep olan, kadrolarının olağanüstü ölçüde sorgulandığı ve ilk kez AK Parti tabanının bu denli geniş bir kesiminin olup bitenlere eleştirisini, öfkesini ve tepkisini açıkça ortaya koyduğu bir krizle karşı karşıyayız. Velhasıl, bu, Sayın Erdoğan’ın liderliğinin en ağır krizidir.
FETÖ saldırısı boşa çıktı
FETÖ bir sızma hareketiydi. Devletin kurumlarına sızdı. Ele geçirdiği makamlarda, kanunun sağladığı meşruiyet elbisesine bürünerek devleti ele geçirmeye kalktı. En sonunda, 15 Temmuz’da, ele geçirdiği silahlarla bir iktidar değişimini dayattı. Ancak millet buna izin vermedi. AK Parti tabanıyla birlikte milletin topyekûn ve yüksek sesle itiraz etmesi, sokaklara çıkarak devletine ve devletin lideri Erdoğan’a sahip çıkmasıyla FETÖ’nün saldırısı boşa düştü.
Türk siyasetinin en ağır bedellerinden birini ödetebilir.
Oysa fon skandalı ve bu skandalla gündeme gelen soygun iddiaları, merkezinde bizzat AK Parti’nin değerlerini temsil ettiğine inanılan siyasi çevrelerin, sivil hayattaki yapıların ve kamu yönetimindeki isimlerin tartışıldığı bir krize işaret ediyor. Tedbir alınmazsa, hangi partiye oy verdiğine bakılmaksızın milletimizin yüksek sesle dile getirdiği beklentiler karşılanmazsa, bu kriz bize Türk siyasetinin en ağır bedellerinden birini ödetebilir.
Adalet önüne hesap vermeli
Biz daha ilk günlerde açıkça ve yüksek sesle söyledik: SPK, Borsa İstanbul ve BDDK başta olmak üzere, siyasi otoritenin emrinde görev yapan atanmış yöneticiler, kendi görev alanlarına giren süreçlerde birinci derecede sorumluluk taşırlar. Bu sorumluluğun gereği olarak istifa etmeleri ve adalet önünde hesap vermeleri gerektiğini söyledik, söylüyoruz, söyleyeceğiz de.
Siyasetinde sorumlukları var
Bu kriz akşamdan sabaha ortaya çıkmadı. Teknik sorumluluk taşıyanların ihmalleri varsa, olup biteni görmezden gelmişlerse, gerçekleri saklamışlarsa, hatta daha ileri giderek ifade ediyorum; bu krizin sorumlusu olduğu ileri sürülen unsurlarla sosyal medyaya yansıdığı gibi bağları varsa, bunların hesabını mutlaka vermelidirler. Sürecin bugüne gelmesinde sorumluluğu bulunan önceki dönem yöneticileri de bu hesaba dâhil edilmelidir. Elbette siyasetin de sorumluluğu vardır. Siyasetin görevi, sorumluların tamamının adalet önünde hesap vermesini sağlayacak mekanizmaları şeffaf ve kararlı bir şekilde işletmektir. Siyaset bu sorumluluğu üstlenmekten kaçınırsa şu iyi bilinmelidir ki millet çaresiz değildir. Millet, gerektiğinde tasfiye etme ve yerine yenisini inşa etme gücünü her zaman kendinde görür.
Ülkemizin stratejik bir çöle dönüşme tehlikesi vardır
Bizim çağrımızın temel sebebi, Türkiye’nin dünyadaki bu büyük gelişmeler karşısında siyasi istikrarını ve güven ortamını koruyarak değişimi yakalaması, bu değişimin içinde yer almasıdır. İstikrarsızlığa sürüklenen ve güven ortamını kaybeden bir Türkiye, dünyadaki büyük geçişi ıskalayacaktır. Ülkemizin stratejik bir çöle dönüşme tehlikesi vardır. Coğrafya kaderdir. Bu coğrafyanın kaderinin böyle bir sonuca izin vermeyeceğine inanıyoruz. Ama bile bile lades demenin de bir anlamı olmadığını ifade ediyoruz.
Bunları yüksek sesle dile getirmekteki maksadım, sırf eleştirmiş olmak için eleştirmek yahut AK Parti hareketini veya Cumhur İttifakı’nın iktidarını örselemek değildir. Tam tersine, yanlışa yanlış demek, sokakta dile getirilen doğru bilgiyi herkesin erişebileceği bir kaynak hâline getirmek ve hiçbir şeyin gözden kaçırılmaması gerektiğini hatırlatmaktır.
Payı olan Türkiye’den büyük değildir
Siyasetin içinde ve dışında, kamu bürokrasisine ve sivil hayata uzanan, yaklaşık üç bin kişiden oluştuğu ileri sürülen bir ilişkiler ağından söz ediliyor. Açık yüreklilikle ifade edelim: Bunların hiçbiri Türkiye’den büyük değildir. Talanda payı olduğu ileri sürülen ekibin kazandığı para Türkiye’den büyük değildir. Adı geçenlerin konumları, aile ilişkileri ve mal varlıkları ne olursa olsun, hiçbiri Türkiye’den büyük değildir, olamaz da. Türkiye uğruna, sorumluların adalet önünde hesap vermesini sağlama kararlılığı, toplumun güvenini yeniden güçlendirecektir. Sorumluluğu ortaya çıkan isimler görevlerinden alınmazsa, hiçbir şey olmamış gibi hayatlarına devam eder, koltuklarında oturur ve milletin gözünün içine baka baka aynı şekilde davranırlarsa, şunu açıkça bilelim: Bu millet çaresiz değildir. Bu millet, gerektiğinde yıkar ve kendisi yeniden yapar.
Finansal darbe girişimi
Benim kanaatim, bu meselenin bir finansal darbe girişimi olduğudur. Bu girişimde kullanılan en stratejik araçlardan biri olarak gördüğüm kayıt dışı paranın hangi yöntemlerle sisteme sokulduğu ve iktidar değişikliğini sağlamak amacıyla nasıl kullanıldığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu mesele, o yöntemlerin anlaşılması bakımından da çok önemli bir örnektir. Dolayısıyla yasa dışı paranın siyaset üzerindeki belirleyiciliğini artık çok daha açık konuşmak gerekiyor. Küresel ölçekte de eski düzenin sahiplerinin paranın kontrolünü bırakmamak için müthiş bir direnç gösterdiklerini, yeni düzenin sahiplerinin ise paranın kontrolünü ele geçirmek için her şeyi yaptıklarını görüyoruz.
Fatma Feyzioğlu Serin; AK Parti’nin 24 yıllık iktidar sürecinde ortaya çıkan yorgunluğu ve partinin yenilenme ihtiyacını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Metin Külünk; Evet, 24 yıl iktidarda kalmak, merkezinde insanın bulunduğu canlı bir organizma olan siyasi hareket için çok büyük bir başarıdır. Ancak bu kadar uzun bir süre, beraberinde ciddi bir akıl ve dil yorgunluğu da getirebilir. Daha uç noktada liderin emanet ettiği kadrolardakilerin liderin gücü üzerinden kendilerine samimiyetsiz odaklı güç alanı inşa etmelerinin de bu süreçte önemli rolü olduğu gerçektir. Bizim yaptığımız, bir boşluğu tespit etmek ve “Bu boşluğu doldurmak için ne yapılmalı?” sorusuna cevap aramaktır. Bir siyasi hareket, kendisini Türk milletinin siyasi tarihinde varılacak son nokta olarak görmeye başlarsa çok büyük bir hata yapar. Çünkü hayatın devinimi, mevcut hâli aşacak gücü mutlaka üretir. Geçmişte de bunu başarmıştır, bugün de başarır.
AK Parti’nin yaşadığı dil yorgunluğu gerçektir.
Buna rağmen “Dünyadaki büyük değişimi okuma noktasında en şanslı siyasi hareket hangisidir?” diye sorarsanız, cevabım açıktır. AK Parti’dir. Çünkü iktidar tecrübesi, AK Parti’nin bilgiye ulaşma ve bilgiyi analiz etme kabiliyetini güçlendirmiştir. Ancak bu birikimi topluma anlatırken kullandığı dilin yorulduğunu ve bu yorgun dille kitlelerle bağ kurmanın artık kolay olmadığını görüyoruz.
Kendini Yenilemeli
Bunun için AK Parti’nin kendini yenileme kabiliyetini ortaya koyması gerekiyor. Mevcut kadroların bu yenilenmeyi gerçekleştirecekleri konusunda topluma güven vermediği ve toplumun kadrolarda köklü bir değişim talep ettiği bilinmelidir. Elbette hiç kimse oturduğu koltuktan kalkmak istemez. Hele de AK Parti gibi bir gücün etki alanını terk edip dışarıda kalmak istemez. Buna saygı duyarım. Ancak önce kadroların kendilerine şu soruyu sormaları gerekir. Bu hareketin müktesebatına uygun davranıyor muyuz, yoksa o müktesebatın gerisinde mi kaldık?
AK Parti, Erdemliler Hareketi olarak yola çıktı
Gerektiğinde kenara çekilmeyi bilecek kadar da erdemli olmaları gerekir. Çünkü AK Parti, Erdemliler Hareketi olarak yola çıktı. Bugün geldiğimiz noktada, toplumun bütün kesimlerinde çürümüşlükle birlikte anılan ve maalesef bu çürümüşlüğün hayatın her alanında kendini hissettirdiği bir dönemin sorumluluğunu taşıyan kadrolar, bu tablodan gerekli dersi çıkarmalı, koltuklarını terk etmeli ve Sayın Erdoğan’ı rahatlatmalıdır.
Siyasetin Öznesi Millettir
Siyasi hareketler, çıkış ve iktidara geliş sebeplerine baktıklarında, sokağın beklentilerini anlayan ve dile getiren bir dil kurabilmelerinin ne kadar belirleyici olduğunu görürler. Çünkü siyasetin öznesi milletin ta kendisidir. Milletin aklı, aşağıdan yukarıya yükselen eleştirileri ve beklentileri, siyasi hareketlerin iktidar yolunu açar ya da tıkar. Millet, iktidara getirdiği gibi iktidardan da uzaklaştırır. Milletin beklentilerini ve eleştirilerini dinleme konusunda gerileme varsa, siyasetle sokak arasına duvarlar örülmüşse, güç ve iktidar kibre, buyurganlığa ve millete tepeden bakmaya dönüşmüşse, millet iktidara getirdiği partiyi kendisine yabancı hissetmeye başlamışsa, orada çok ciddi problemler var demektir.
Çıkarcı unsurların varlığı aşikârdır
Bugün galiba olup bitenler bu temelde gelişiyor. İşin enteresan tarafı, bunların konuşulmasını istemeyen, AK Parti’yi kendi egolarını tatmin ettikleri bir yere çevirmiş çıkarcı unsurların varlığı da artık aşikâr.
Unutulmaması gereken bir nokta var. AK Parti’nin toplumsal tabanındaki erime bu derece sertken, hareket hâlâ Erdoğan gibi güçlü bir lidere sahip. Konuştuğumuz problemlerin tespit edilmesi, sıkıntıların aşılması ve gerekli dönüşümün gerçekleştirilmesi noktasında Sayın Erdoğan’ın liderliği, AK Parti’nin en büyük şansıdır.
Doğu toplumlarında liderler belirleyicidir.
Fon skandalının üzerinden 45 gün geçmesine rağmen milletimizin önemli bir kesimi hâlâ Sayın Erdoğan’dan gelecek bir adımı bekliyor. Bir ümidi bin ümit bilerek bekliyor. Bu bekleyiş, bir yandan muhalefetin çapsızlığını ve lidersizliğini, diğer yandan Sayın Erdoğan’ın tek başına toplumun önemli bir kesiminde karşılık bulan liderliğini gösteriyor. İşte biz de bunun için ısrar ediyoruz. AK Parti kendini yenilemeli, kendini aşmalı ve Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ı rahatlatmalıdır.
Karşı karşıya kaldığımız süreç 15 Temmuz’un silahsız boyutudur. Bir finansal darbe boyutudur. Ve çıkar amaçlı suç yapısının beraberinde darbe girişimi odaklı da yargılanması gerekir. Süreç, çok açık ve seçik bütün gelişmeler ve sonuçlar ortada hükümeti devirmeye yönelik bir girişimin ve bu girişimin önünü açan içerdeki çıkar amaçlı suç yapısının rolünün üzerindeki bilgi belge ve delillere dayanmaktadır
Fatma Feyzioğlu Serin; Ekonomik sıkıntıların, teşkilatların tutumunun ve fon skandalına verilen tepkilerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve kamuoyunun güvenine etkisi nedir?
Metin Külünk; Fakat burada bir noktayı da ihmal etmemeliyiz. 2023 yılından itibaren sofrada, cepte ve mutfakta ciddi bir problem var. Toplumun çok önemli bir kesimi mutsuz ve huzursuz. 2024 seçimlerinde de açıkça görüldü ki bu süreç, diğer olumsuzluklarla birleştiğinde Erdoğan’ın toplumsal tabanını eritiyor. Teşkilatların kimi kademelerinde ve yerelde yaşanan olumsuzlukların doğrudan Erdoğan’a mal edildiği alan giderek genişliyor. Nedir bunlar?
Vatandaşla iletişimde yaşanan zafiyetler
Örneğin, vatandaşın kendi ilindeki il başkanına ulaşmakta güçlük çekmesi. Bir il başkanının kamu yönetimini kendi yakın çevresi üzerinden kontrol etmek istemesi. Dar bir çevrenin ekonomik çıkarlarının gözetilmesi. Vatandaşla iletişimde yaşanan zafiyetler. Özellikle 15 Temmuz’dan sonra “AK Parti gitmeyecek.” diyerek siyaseti kendiişlerini gördürmenin mesleği sayanların, teşkilatlara sızdıkları yerlerde etkili hâle gelmeleri.
Bütün bunların sonucunda, yerelde yaşanan en küçük problemde bile sayın Erdoğan sorgulanıyor. Erdoğan’ın sorumlu tutulduğu alanı, bizzat kadroların içindeki kimi unsurların davranışları genişletiyor. Erdoğan’ın toplumsal tabanındaki erimenin önemli sebeplerinden biri de budur.
Fon skandalının ortaya çıktığı ilk gün tarihî bir eşik
Buradan çıkış için fon skandalının ortaya çıktığı ilk gün tarihî bir eşikti. O günden itibaren kararlı bir irade ortaya konulması, bütün iş birlikçilerin açığa çıkarılması, milletin hakkının onu çalanlardan geri alınması ve sorumluların adalete teslim edilerek milletin önünde hesap vermelerinin sağlanması gerekiyordu. Üzülerek ifade ediyorum ki bu süreç gecikti. Gecikmenin her geçen gün atılacak adımların etkisini azalttığı bir noktaya geldik.
İlk günlerde sokakta “Sayın Cumhurbaşkanı bu işi temizler.” beklentisi vardı. Aradan 45 gün geçtikten sonra, üzülerek ifade ediyorum ki bu güvenin ciddi biçimde sorgulandığı bir eşiğe gelindi.
Siyasete duyulan güven, dibe vurdu
Elbette Ankara’da süreci yöneten arkadaşlar, her şeyi iyi niyetle yürüttüklerini ifade ediyorlar. Saygı duyarız. Ancak sokaktaki gerçek, onların söylediklerine duyulan inancın güçlü olmadığını gösteriyor. Bu üzüntü vericidir. Çünkü bu krizin en temel sonuçlarından biri, siyasete duyulan güvenin dibe vurmasıdır. Bir adım daha ileri giderek ifade ediyorum. Devlete duyulan güven de ciddi biçimde sarsılma tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Türkiye yeni bir fetret dönemi yaşamamalıdır.
Türkiye’nin dünyadaki bu büyük geçişe cevap verebilmesi, siyasi istikrarını ve güven ortamını korumasına bağlıdır. Türkiye bunu başarmalıdır. Aksi hâlde topyekûn kaybederiz. Bu mesele bir parti meselesini aşmış, milletin meselesi hâline gelmiştir. İçinden geçtiğimiz bu tarihî değişimi başarıyla karşılamak da milletin meselesidir.AK Parti hareketi bu kritik dönemde yalnızca kendi sorumluluğunu taşımıyor. Yapay zekâ devriminin devlet açısından ne anlama geldiğini kavramak, devleti buna göre yeniden yapılandırmak, Türkiye’yi geciktirmek ve ülkemize zarar vermek isteyen hareketleri tasfiye etmek, siyasi istikrarı ve güveni sağlamak sorumluluğunu da taşıyor. AK Parti, toplumun bütün sosyolojik fay hatlarındaki kırılmaları bütünleşmeye dönüştürecek bir dil, bir akıl ve bir paradigma üretmek zorundadır. Toplumun beklediği budur. Bunun birinci şartı da fon skandalı konusunda şeffaflığın sağlanması, ikili hukuk uygulandığına dair şüphelerin ortadan kaldırılması ve sorumluların adalet önünde hesap verdiği bir sonucun ortaya çıkmasıdır.
Fatma Feyzioğlu Serin; Türkiye’nin ve İslam dünyasının düşünce, eleştiri ve öz eleştiri kültürü bakımından karşı karşıya olduğu sorunları nasıl değerlendiriyorsunuz?
Metin Külünk; İslam dünyasının en temel problemi, soru sorma kabiliyetini kaybetmiş olmasıdır. Aklın ve zekânın özgünlüğünü ve özgürlüğünü tutsak etmek, eleştirel yaklaşımı tasfiye etmek, öz eleştiriyi rafa kaldırmak bu problemin özündedir.Aslında bugün İslam dünyası kendi içinde çok derin bir kriz yaşıyor. İslami düşüncenin yorgunluğu, siyaset dâhil hayatın bütün alanlarında kendini gösteriyor. Aklın, zekânın ve düşüncenin yorgunluğu, bitkinliği ve hatta tutsaklığı yüzünden, Batı’nın ortaya koyduğu kabiliyet karşısında söyleyecek sözü olması gereken İslam dünyasının bugün söz üretememesi, karşı karşıya olduğumuz en büyük tehlikedir.
Sebep nedir?
Siyasette soru sorma, eleştirel yaklaşım ve öz eleştiri rafa kaldırılmış. İlimde, bilimde, varlığın sırrını ararken insan aklının hür düşünme ve soru sorma kabiliyeti dondurulmuş. Tekrara düşen, Batı’yı aşabileceğine dair inancını kaybetmiş, edilgen ve farkına varmadan Batı karşısında mağlubiyetin de ötesine geçerek neredeyse teslimiyeti, hatta yok oluşu kabullenmiş bir tabloyla karşı karşıya kalma tehlikesi var. Savunma sanayisinde bu tehlikeyi önemli ölçüde aşıyoruz. Bu çok değerli. Türkiye’nin başardıkları ve başarmak için çıktığı bu kutlu yolculuk, aslında bütün insanlık için bir ümittir. Emeği geçen herkese çok teşekkür ediyoruz. Şüphesiz ki bu süreçte Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın stratejik bir önemi vardır. Çünkü bu yol onun güçlü liderliğiyle açılmıştır. Şimdi bu yolun hayatın bütün alanlarında açılması gerekiyor. Soru soran, sorgulayan, eleştiren ve öz eleştiri yapabilen bir modele geçmek zorundayız. Sormalıyız. Batı bu noktaya nasıl geldi? Hangi modelle geldi? Açık ve seçik biçimde görüyoruz ki tek tip bir anlayışla gelmedi. Özgür ve özgün akla, zekâya, diyalektik ve analitik düşünceye alan açan bir modelle bu noktaya geldi.
Analitik ve diyalektik düşünme biçimi ötekileştirildi
Bizde ise maalesef analitik ve diyalektik düşünme biçimi ötekileştirildi, ötelendi, örselendi. Dernekte başkana, vakıfta başkana, topluluklarda önde gidene, partilerde masanın başında oturana yetkimizi teslim ettik. Sonra da düşünce alanımız o kişinin özgürlük anlayışı, aklı, zekâsı, kültürü, tarihi okuma kabiliyeti, nefis muhasebesi yapabildiği ve kendi benliğini aşabildiği ölçüyle sınırlı kaldı. Olayları düşünme ve değerlendirme kabiliyetimizi kişilerin bencilliklerine kurban ettik. Farkında olmadan öyle otoriteler inşa ettik ki geldiğimiz yer bize “Az gittik, uz gittik, dere tepe düz gittik.” dedirtiyor.
Özeleştiriye tahammül edemiyoruz
Bu, son beş asırdır İslam dünyasının temel problemidir. Siyasette hakikati ifade edenlerin zaman zaman ötekileştirilmesi de bunun bir sonucudur. Kendi benlikleri ve bencillikleri yüzünden kendilerini aşılmaz görenlerin çizdiği sınırlara razı olan konformistler de bir diğer önemli problemimizdir. Güç ilişkilerinden beslenen bu anlayış, bir başkasına, bir yeniliğe, bir soruya yahut öz eleştiriye tahammül edemez. Çünkü beslendiği alan, gücün sağladığı alandır. Konformistler konforlarının bozulmasını istemezler. Alkışladıkları ve yanında durdukları güç, onlara geniş bir konfor alanı sağlamaktadır.
Fatma Feyzioğlu Serin; İktidar ve muhalefet çevrelerinin yolsuzluk iddiaları karşısındaki tutumları ve adalet anlayışları hakkında ne düşünüyorsunuz?
Metin Külünk; Bugün geldiğimiz noktada, iktidar çevresindeki temel problemlerden biri şudur. Kötülük, yanlış, yolsuzluk, arsızlık yahut uğursuzluk muhalefetten gelirse, sorumluların hiç tereddüt edilmeden, vakit kaybedilmeden adalet önüne çıkarılması ve millete hesap vermesi istenir. Ancak yanlış kendi çevrelerinden geldiğinde, o yanlışı örtmek, unutturmak, savunmak, yapanı koruyup kollamak için özel bir çaba gösterilir. Oysa kutsal değerlerimiz bu anlayışı reddeder. Hak karşısında herkes eşittir. Bir suçu işleyenin dindar olup olmaması o suçun mahiyetini değiştirmez. Dindar da hesap vermek zorundadır, dindar olmayan da. Her ikisi de aynı adaletin önüne çıkar.
Muhalefet de evlere şenlik!
Yerelde iktidar olduğu yerlerde, haklarında kuvvetli bilgi, belge ve deliller bulunduğu ileri sürülen çıkar amaçlı suç yapılarına ilişkin iddiaları görmemek için özel çaba sarf edenler var. Buna karşılık iktidarın her adımını mercekle, dürbünle izliyorlar. Doğruya doğru, eğriye eğri deme kabiliyetini kendi düşünce dünyasının kapısından içeri sokmayan bir muhalefet anlayışıyla karşı karşıyayız.
Peki, bunu nasıl kıracağız?
Şüphesiz, bu anlayışı kıracak adres iktidardır. İktidar, kendi yanındaki birinin yaptığı yanlışa tereddütsüz yanlış dediği ve o kişinin adalet önünde hesap vermesini istediği zaman, muhalefetten birinin yaptığı yanlışın adalete intikal etmesi için gösterdiği titizlik de tepkiyle karşılanmayacaktır. Bugün maalesef iktidar çevresinde, güç ilişkilerine dayanarak her şeyi kendine meşru gören bir güruh oluştu. Benim “Siyon ahlakı” diye eleştirdiğim anlayışın temelinde gücü ele geçirmek ve neyin meşru olduğuna o gücü elinde tutanın karar vermesi vardır. Böyle bir anlayışı esas alarak siyaset yapmak bizim örfümüzde kabul edilemez.
Kendi menfaatlerini önde tutan zihniyet var
İsrailoğullarının tarihinde, kendilerine Tanrı yerine hüküm verme yetkisi atfeden hahamlar üzerinden dile getirilen eleştiriyi düşünelim. Haham siyaha “beyaz” demişse beyaz, beyaza “siyah” demişse siyah kabul ediliyor. Bugün iktidar çevresinde de böyle bir ruh yok mu? Peki, bu anlayışın, hahamların sözünü sorgulanamaz sayan o modelden ne farkı var? Kendi konfor alanları zarar görmesin diye iktidar çevresinde kötülük yapanlara ne demek lazım?
Doğruya oğru, eğriye eğri denmeli
İktidar çevresinin temel bir doğrusu olmalı. Doğruya doğru, eğriye eğri denmelidir. Yanlışı kim yaparsa yapsın, kimden gelirse gelsin, elde kuvvetli bilgi, belge ve delil varsa sorumlular adalet önünde hesap vermelidir. Bu ilkeye tutarlılıkla bağlı kalan bir iktidar çevresi, toplumun bütün kesimlerinde güveni yeniden inşa eder. Huzuru ve barışı da bu güven mümkün kılar. Şimdi düşünün. Bir tarafta muhalefet partisinin kendi yanlışlarını görmeyen kalem sahipleri ve sosyal medya kullanıcıları var. Diğer tarafta AK Parti hareketinin tarihindeki en ağır krizi görmek, sorumlulara işaret etmek istemeyen, hatta olup bitene kılıf bulmaya çalışan konformistler var.
Bunların birbirinden ne farkı var?
İmamoğlu ve CHP’li belediyelerin kimi yöneticileri hakkında kuvvetli bilgi ve belgelere dayandığı ifade edilen çıkar amaçlı suç örgütü iddiaları yargıya taşındığında, hiçbir şey olmamış gibi davrananlar var. Bir de fon soygunu iddialarını yahut iktidar çevresindeki başka yanlış uygulamaları dile getirenleri ötekileştiren, eleştiri getirenlere tavır alan, söz söyleme hakkını yalnızca kendinde gören ve eleştireni kendi ölçülerine göre kötüleyenler var. Karşı taraftaki hırsızlık şüphesine itiraz ederken kendi çevresinde ortaya çıkan yanlışa ve o yanlışı yapana neredeyse sahip çıkanlar, bu anlayışın millet nezdinde bir karşılığının olmadığını görecekler.
SÖYLEŞİ KAPANIŞI
Türkiye'nin içinden geçtiği siyasi süreç, yalnızca iktidar ve muhalefet arasındaki rekabetten ibaret değil. Siyasi sorumluluk, kamu güveni, kurumların itibarı ve ülkenin geleceğine ilişkin hedefler de bu tartışmanın ayrılmaz parçaları.
Metin Külünk ile gerçekleştirdiğimiz bu söyleşide hem AK Parti'nin bugünkü durumunu hem de Türkiye siyasetinin önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalacağı meseleleri değerlendirdik. Külünk'ün açıklamalarının, kamuoyunda tartışılan başlıklara ve Türkiye'nin siyasi geleceğine ilişkin değerlendirmelere katkı sunmasını diliyoruz.