Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) yapılan değişiklikle belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırıldı. 12. Yargı Paketi kapsamında yapılan düzenleme, özellikle işçilik alacakları ve tazminat davalarında önemli bir değişikliği beraberinde getirdi.
Düzenlemenin ardından "Belirsiz alacak davası kalktı mı?", "Yerine ne geldi?" ve "Açılmış davalar ne olacak?" soruları sıkça araştırılıyor. İşte belirsiz alacak davasının kaldırılmasıyla ilgili merak edilenler.
Evet, belirsiz alacak davası kaldırıldı. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK'nin 107'nci maddesi, 12. Yargı Paketi kapsamındaki kanunla yürürlükten kaldırıldı. Kanun, 16 Temmuz 2026'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi ve 31 Temmuz 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren yeni belirsiz alacak davası açılamıyor.
Belirsiz alacak davası, alacaklının alacağının miktarını dava açarken tam olarak belirleyemediği durumlarda kullanılan bir dava türüydü. Alacaklı, asgari bir miktar göstererek dava açabiliyor, alacak miktarı yargılama sırasında bilirkişi incelemesiyle netleştiğinde talebini artırabiliyordu. Bu yöntem özellikle kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ve trafik kazası tazminatı gibi davalarda sıkça kullanılıyordu.
Belirsiz alacak davasının yerine kısmi dava sistemi güçlendirildi. HMK'nin 109'uncu maddesine eklenen yeni fıkrayla kısmi davada şu imkanlar sağlandı:
Alacağın bir kısmı için açılan davada talep, aynı dava içinde artırılabilecek.
Talep artırımı yalnızca bir defaya mahsus yapılabilecek.
Artırım, tahkikat aşaması sona erene kadar yapılabilecek.
Talep artırımı, iddiayı genişletme yasağına tabi olmayacak.
Artırılan kısım için zamanaşımı, davanın açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılacak.
Kanunun yürürlüğe girdiği 31 Temmuz 2026'dan önce açılmış belirsiz alacak davaları reddedilmeyecek. Geçiş hükmüne göre bu davalara HMK'nin kaldırılan 107'nci maddesi uygulanmaya devam edecek. Yani görülmekte olan davalar eski kurallara göre sonuçlandırılacak.
Düzenleme en çok işçilik alacaklarına ilişkin davaları etkiliyor. Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ücreti ve ulusal bayram ile genel tatil ücreti gibi alacaklar için artık belirsiz alacak davası açılamıyor. İşçiler bu alacaklar için kısmi dava açabiliyor. Alacak miktarı bilirkişi raporuyla belirlendikten sonra talep bir defaya mahsus artırılabiliyor.
Hayır. HMK'deki ıslah müessesesi yürürlükte kalmaya devam ediyor. Yeni sistemdeki talep artırımı ile ıslah arasındaki ilişkinin uygulamada nasıl yorumlanacağı ise yargı kararlarıyla netlik kazanacak.