Antalya'da süren COP31 İklim Zirvesi'nde kurulan Karbon Deneyim Alanı'ndaki kabinler, 1926 ve 2100 yılının atmosfer şartlarını ziyaretçilere birebir yaşatıyor. Ziyaretçiler 2100 kabininde sıcak ve nem nedeniyle zorlanırken 1926 kabinini ferahlatıcı buluyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ev sahipliğinde Antalya'da süren COP31 İklim Zirvesi'nde kurulan Karbon Deneyim Alanı, iklim değişikliğini rakamlarla değil, ziyaretçiye birebir yaşatarak anlatıyor. İki ayrı kabinde 1926'nın ve 2100'ün atmosfer şartları oluşturuluyor. Anket kiosklarında da ziyaretçiler 7 soruda kendi karbon ayak izini öğreniyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın hem Mavi Bölge'de hem de Yeşil Bölge'de kurduğu iklim kabinleri, ziyaretçilerin farklı yüzyıllara ait iklim şartlarını deneyimlemesini sağlıyor. Mavi Bölge'deki kabinler Türkiye Pavilyonu'nun karşısında yer alırken Yeşil Bölge'deki kabinler Sıfır Atık Sahnesi'nin girişinde bulunuyor. Her bölgede ikişer kabin var. Kabinlerden biri, havadaki karbondioksit oranının milyonda 305 parça (ppm) olduğu 1926 yılının, diğeri ise yüksek emisyon senaryosunda bu değerin 1.135 ppm'e ulaştığı 2100 yılının atmosfer şartlarını canlandırıyor.
İki kabinde 174 yıllık yolculuk
Her kabinde 155 saniyelik bir döngü işliyor. Ziyaretçiler iki kabinde de önce bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor. Ardından birinde 1926 ve diğerinde 2100 yılına ait atmosfer şartlarının oluşturulduğu bir deneyim yaşıyorlar. 2100 yılının kabini bir tahmin olarak değil, bir "stres testi" olarak kurgulandı: Emisyonlar yüksek seyrederse nasıl bir havanın solunacağını gösteriyor.
Küresel ısınma sadece laftan ibaret değil
İklim Deneyim Kabinleri Proje Yöneticisi Yiğit Yüksel, "Her iki kabini deneyimleyen insanlar, dakikalar içinde havanın kıymetini çok net bir şekilde anlayabiliyor" dedi.
Bunun aynı zamanda gelecek nesillere aktarılması gereken bir sorumluluk olduğunu belirten Yüksel, şöyle devam etti: Küresel ısınma sadece laftan ibaret değil, sadece buzulların erimesinden ibaret değil. Soluduğumuz havayı etkiliyor. Soluduğumuz hava da bütün yaşam kalitemizi, sağlığımızı etkiliyor.
2100 yılı kabinindeki filmi sıcaklık sebebiyle sonuna kadar izleyemedi
Kabinlerden çıkan ziyaretçiler havadaki farkı bedenlerinde hissettiklerini anlattı. Almanya'nın Berlin kentinden gelen katılımcı Johanna Wietschel, 2100 kabinindeki filmi sonuna kadar izleyemediğini söyledi, "Videoyu bitirmedim çünkü hava çok nemli ve sıcaktı. Terlemeye başladım, kendimi çok rahatsız hissettim" dedi. Wietschel, kabindeki havayı, bu yaz sıcak hava dalgalarının vurduğu Berlin'in temmuz ve ağustos aylarına benzetti. 1926 yılı kabinindeki hava içinse "Çok rahattı, ferahlatıcıydı" ifadesini kullandı. Ukraynalı katılımcı Oksana Abduloieva önce 1926 kabinine girdi. Abduloieva, "İki kabin arasında belirgin bir fark hissettim. Benim neslim ile torunlarımın, belki de onların çocuklarının nesli çok farklı şartlarda yaşayacak. Bu beni çok üzüyor" dedi. Teknik görevli Mustafa Yıldırım da önce 2100 kabinine girdi. Yıldırım, "Gerçekten çok sıcak ve nefes almakta güçlük çekiyorsun. Beş dakika belki sabredebilirim ama bütün güne yayılırsa benim için dayanılmaz bir şeye dönüşür" diye konuştu. Ardından 1926 kabinine geçen Yıldırım, aradaki farkı şöyle anlattı: Az önce gördüğümden sonra burası vaha gibi, cennet gibi. Kesinlikle böyle olmasını isterdim.
"Herkes sening ibi yaşasaydı dünya kaç kere ısınırdı"
Alandaki anket kiosklarında ziyaretçiler beslenme, otomobil ve uçak kullanımı, ev enerjisi, alışveriş, tek kullanımlık plastik ve atık alışkanlıklarıyla ilgili 7 kısa soruyu yanıtlıyor. Kiosk, yıllık kişisel karbon ayak izini hesaplıyor. Sonucu dünya ortalamasıyla ve küresel ısınmadaki 1,5 derece hedefiyle karşılaştırıyor. Ziyaretçiye bir de iklim etiketi veriliyor. Etiket, "Herkes senin gibi yaşasaydı dünya kaç derece ısınırdı?" sorusunu yanıtlıyor.
Kiosklar Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça olmak üzere dokuz dilde çalışıyor. Hesaplama yöntemi ve kaynakları ekranda açıkça gösteriliyor. Sonuç, farkındalık amaçlı bir tahmin olarak sunuluyor. Ziyaretçiler sonuçlarını QR kodla telefonlarına da alabiliyor. Karbon Deneyim Alanı, COP31'in son günü olan 20 Kasım'a kadar ziyarete açık olacak.